Nhắc lại chuyện tàu Hoa Sen !

Phản hồi về bài báo “Vinashin có lý ,nhưng…”

TT hôm nay đăng ý kiến của Bộ Trưởng Bô GTVT về tàu Hoa Sen,nhưng người đọc tự hỏi,nếu coi Vinashin có lý và phải tự chịu trách nhiệm thì còn các cơ quan khác có liên quan tới Vinashin sẽ ăn nói ra sao :ngân hàng,bộ chủ quản…Ta thử liệt kê các sự kiện của tàu Hoa Sen được tổng hợp lại trên các báo chí và ấn phẩm chính thức:

-ngày 13/12/2007-Hoa Sen chạy chuyến đầu tiên trong buổi ra mắt hoành tráng tại Hòn Gai

-tháng 4/08 bài báo của Lê Nam Tuổi trẻ ,người đi thực tế một chuyến,nêu các bất hợp lý của Hoa Sen

-ngày 05/05/2008-trên báo Lao Động ,phóng viên Bích Liên cổ vũ cho tàu Hoa Sen

-ngày 12/05/2008-ông Võ Đức Huy ,ủy viên TW Đảng,bí thư Đảng Đòan khối DNTW tới thăm Công Ty Vinashin Lines quản lý tàu Hoa Sen và khen con tàu “đã chạy 16 chuyến ,chuyến sau đạt kết quả cao hơn chuyến trước,và cần phát huy hơn nữa ..”

-17/06/2008-Bài  báo trên Đại Đòan Kết nói con tàu Hoa Sen lỗ nặng  

-tháng 7/2008-Vinashin chính thức trình Chính Phủ dự án cao tốc vận chuyển Bắc Nam với 6 con tàu tương tự như Hoa Sen ,với “số vốn 19 nghìn tỉ đồng,tạo việc làm cho 1000 lao động,đóng thuế thu nhập doanh nghiệp hàng năm 27 tỉ đồng “

-27/98/2008-tàu không có khách nên sử dụng cho cuộc thi Sao Mai –Điểm Hẹn,thuyền trưởng Nguyễn Ngọc Tiến phát biểu “con tàu sang trọng nhưng buồn tẻ”

-Tết Kỷ Sửu chạy chuyến cuối cùng từ Nhà Rồng ,giảm giá ,nhưng không quá 100 khách sau đó nằm chữa tại ụ Hyundai-Vinashin và bây giờ đậu tại cầu tàu nhà máy Vinashin-Cam Ranh

Điểm qua các sự kiện,người đọc tự hỏi:chẳng cần lý luận hay số liệu gì nhiều để chứng minh ,việc dùng con tàu đắt tiền để chở khách Bắc Nam là vô lý ,nhưng các cơ quan chủ quản,ngân hàng đã nghĩ gì khi cho Vinashin vay để mua tàu này và còn đồng ý để tiếp tục “phương án 6 con tàu “ ,một con tàu vô lý về mặt kinh tế,bất hợp lý về kỹ thuật (đưa con tàu chạy tuyến ngắn 8 giờ về chạy đường dài Bắc Nam 40 giờ ?    

THUYỀN RÙA VÀ THUYỀN CỔ LÂU

Thuyền rùa trên đồng bạc won của Hàn Quốc,đồng bạc được ông chủ Hyundai đưa ra xin bảo lãnh ngân hàng
Đọc cuốn tự truyện kể lại đời mình của ông chủ tập đoàn Hyundai,có lẽ ai cũng phải xúc động trước ý chí ,quyết tâm dời non lấp biển của Chung –Ju-Yung .Sau những thành công trong xây dựng,chàng thợ hồ học vấn tiểu học ở tuổi năm 55 nhảy sang lĩnh vực đóng tàu .Cần có số vốn 80 triệu đô la để dựng nhà máy,Chung đã sang London ,cố thuyết phục Ngân hàng Barclays .Bằng cấp anh đâu? Quá trình kinh nghiệm đóng tàu của anh đâu? Chẳng có một tấm bằng đại học hay thạc sĩ tiến sĩ,chẳng có một giấy tờ nào bảo lãnh của nhà nước Hàn Quốc nhưng trong trái tim Chung nồng cháy một tình yêu đất nước,biển cả và sự nghiệp.Chung rút tờ giấy bạc 500 won ra đặt lên bàn ông giám đốc ngân hàng,một đồng tiền trên có in hình chiếc thuyền rùa , tiếng Hàn gọi là Geobukseon ,một loại thuyền chiến bọc sắt của Hàn Quốc,cũng được coi là thuyền bọc sắt đầu tiên trên thế giới và hét lên :đây là kinh nghiệm truyền thống đóng tàu của chúng tôi !!Qua nhiều lần thuyết phục Barclays ,và giải trình cả với con tai chủ tàu Onasis ,một ông vua biển Hy Lạp-người đã lấy bà vợ góa của tổng thống Kennedy -cuối cùng Chung đã có số tiền khổng lồ lúc đó để khởi nghiệp đóng tàu của mình cũng là của Hàn Quốc ,hiện nay đang đứng nhất nhì thế giới !Chiếc thuyền rùa này thực sự là một đóng góp của Hàn Quốc vào trong lịch sử hàng hải thế giới và chính mắt tôi đã thấy mô hình một chiếc thuyền như vậy tại Viện Bảo Tàng Hải Quân Hoa Kỳ ngay giữa thủ đô Washington trong chuyến thăm vào mùa hè năm 2008.Bằng đội quân thuyền rùa này,Đô đốc Yi Sun-sin (1545-1598), một trong những nhân vật được tôn kính nhất trong lịch sử Hàn Quốc, đã chỉ huy hàng loạt những cuộc tấn công của thủy quân oanh liệt trên biển chống lại đội quân của Nhật Bản.
Trong lịch sử chúng ta cũng có một chiếc thuyền chiến đấu không kém gì thuyền rùa vào thời kỳ này,với sự đóng góp của Hồ Nguyên Trừng (1374-1446).Trước họa xâm lăng của nhà Minh ,nhà Hồ đã phải lo củng cố quốc phòng .Năm 1404 Hồ Hán Thương cho chế tạo thuyền cổ lâu là một loại thuyền chiến lớn đóng đinh sắt,có hai tầng boong với hàng chục tay chéo với hai người điều khiển một mái chèo ,có tên gọi là Trung tàu tải lương ,Cổ lâu thuyền tải lương ,nói là để chở lương nhưng cũng sẵn sàng chiến đấu. Thuyền được trang bị súng Thần Cơ, một sáng tạo khác của Hồ Nguyên Trừng là một loại hỏa pháo cải tiến hiệu nghiệm hơn tất cả các loại đại bác đương thời. Nhà Minh đã bắt giữ rồi áp tải ông về Bắc Kinh và sau đó tận dụng tài năng của Nguyên Trừng với chức vụ tả thị lang bộ Công.Hiện nay tài liệu về những con thuyền Cổ Lâu còn lại rất hiếm hoi vì như ta đã biết,với chính sách đốt sạch,giết sạch “nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn,vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”nhà Minh đã hủy hoại tất cả những gì còn lại,nhưng ta tin là con thuyền này là có cơ sở chắc chắn vì ta biết rằng thời nhà Hồ ,nước ta có những người thợ mộc,những người đóng tàu thuyền gỗ,những nhà thiết kế kiến trúc giỏi,điển hình là Nguyễn An (1381-khoảng 1460),một nhân vật mà người Trung Quốc biết rõ hơn người Việt Nam ta ! Quả thật, về nhân vật lỗi lạc này chỉ thấy Lê Quí Đôn nhắc tới qua hơn 10 dòng trong cuốn “Kiến văn tiểu lục”. Còn ở Trung Quốc thì Nguyễn An được nhắc tới trong nhiều thư tịch từ thời trung đại tới thời hiện đại. Ví dụ ,từ những cuốn “Hoàng Minh thông kỷ”,” Anh Tông chính thống thực lục”… của thời Minh tới cuốn “Trung - Việt quan hệ sử luận văn tập “của nhà sử học Trương Tú Dân xuất bản tại Đài Bắc (Đài Loan) năm 1992.Trong công trình nghiên cứu quan trọng về giao lưu tiếp biến văn hóa Việt Nam - Trung Quốc này, Trương Tú Dân đã dành tới bốn chương viết về Nguyễn An. Trương Tú Dân đã làm việc nhiều năm tại Thư Viện Quốc Gia Bắc Kinh và là người nghiên cứu kỹ lưỡng nhất về Nguyễn An.Nhiều nhà nghiên cứu nước ngoài đã khẳng định chính Nguyễn An là người thiết kế và chỉ huy xây dựng thành Bắc Kinh !
Nhắc lại chuyện thuyền Cổ Lâu vì 500 năm sau,có một tập đoàn nước ta-tập đoàn Vinashin- cũng muốn lớn mạnh hung hậu như Hyundai,cũng bắt chước nhiều cung cách làm ăn như Hyundai:xây dựng nhà máy đóng tàu lớn,đón đầu xu thế thị trường ,dùng các con tàu mới đóng chưa có chủ tàu bổ sung vào đội thương thuyền đi khắp thế giới vừa quảng cáo thương hiệu vừa tìm cơ hội bán tàu,kinh doanh nhiều ngành nghề….Tên Vinashin gắn với Hyundai tại một nhà máy sửa chữa và đóng tàu tại Nha Trang ,thế giới thì biết đó là một cơ sở chữa tàu có chất lượng và có lãi to,còn dân ta thì biết nó là một tai họa về môi trường !Để có vốn,cũng như Hyundai,Vinashin phải tìm tới các ngân hàng thế giới,lần này là Thị Trường Chứng Khoán New York .Trong khi ông Chung Hyundai phải rút tờ bạc 500 won để thuyết phục các ngân hàng thì các ông Vinashin có lẽ chẳng phải làm gì vì đã có một cái bảo lãnh cực kỳ lớn :cả dân tộc Việt Nam,nước Việt Nam được đưa lên bàn bảo lãnh và vay ngay được số tiền cực lớn 750 triêu đô la ….Đồng tiền đến quá dễ dàng (?) và được chia xẻ tiêu pha rất nhanh ,như báo chí đang phanh phui
Không rõ các ông cầm đầu Vinashin có biết tới thuyền Cổ Lâu như ông Chung Hyundai thuộc lòng con thuyền rùa của nước mình hay không nhưng chúng ta thử lên thăm ngôi nhà năm tầng đường Ngọc Khánh Hà Nội ,trụ sở tạm thời của Vinashin trong khi chờ đợi tòa tháp bin đinh cao lớn hình chữ V giống như logo của mình.Một chiếc neo to lớn chấn ngang hè phố,những mô hình con thuyền buồm căng phồng gió đại dương có mặt tại sảnh lớn cũng như các phòng chủ tịch ,tổng giám đốc…Nhìn kỹ,đó không phải là ghe bầu,ghe nang ,thuyền buồm cánh dơi hay thuyền trống đồng Đông Sơn mà là thuyền Tây,những chiếc clipper ,và lớn nhất là chiếc tàu buồm France –II đặt tại ô cửa kính nhìn ra mặt phố ! Ta mong tìm thấy tấm hình của một con người làm nghề đóng tàu ,ví như Ngô Văn Năm,người anh hùng lao động,công nhân Ba Son thứ thiệt,người thợ phóng dạng ham học hỏi,từng “lục trong thùng rác những bản vẽ mà chủ Tây xé đi ,ghép lại để học hỏi” –như kỹ sư đóng tàu Trịnh Xương thường kể lại.Ngô Văn Năm còn là thủ trưởng đầu tiên của Vinashin,khi tập đoàn còn đang trong giai đoạn trứng nước với tên gọi là Cục Cơ Khí Bộ Giao Thông,nơi đã sản sinh ra các con tàu không số,các con tàu Giải Phóng ,các tàu phá lôi …phục vụ cho chiến thắng ngày hôm nay .Có lẽ trong các nguyên nhân thất bại của Vinashin ngày hôm nay có liên quan tới câu chuyện thuyền rùa và thuyền Cổ Lâu này

Phạm Thanh Bình từ kỹ sư đóng tàu trở thành tội phạm với ngành đóng tàu

Trích bản tin TTXVN hôm nay 5/07/2010:
Đề nghị cách chức Chủ tịch tỉnh Hà Giang, kỷ luật Chủ tịch HĐQT Vinashin
Ngày 5/7, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã có thông báo về nội dung kỳ họp thứ 32 của Ủy ban như sau:
Thực hiện chương trình công tác năm 2010, từ ngày 21/6 đến 3/7/2010, Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng (UBKT TW) đã họp kỳ thứ 32 dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Văn Chi, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm UBKT TW. Kỳ họp đã thảo luận, xem xét, kết luận hơn 45 vụ việc, trong đó kiểm tra dấu hiệu vi phạm đối với 2 tổ chức đảng và 6 đảng viên;
+ Kiểm tra dấu hiệu vi phạm đối với đồng chí Phạm Thanh Bình, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (VINASHIN) trong việc huy động, quản lý, sử dụng tiền vốn Nhà nước tại Tập đoàn công nghiệp Tàu thủy Việt Nam.
Kết quả kiểm tra cho thấy, đồng chí Phạm Thanh Bình đã thiếu trách nhiệm trong việc huy động, quản lý, sử dụng tiền vốn nhà nước tại Tập đoàn công nghiệp Tàu thủy Việt Nam gây hậu quả nghiêm trọng khiến VINASHIN bên bờ vực phá sản.
Trong những năm qua Tập đoàn đã báo cáo không trung thực với Chính phủ tình hình tài chính của doanh nghiệp; thành lập quá nhiều công ty con (gần 200) không đủ năng lực sản xuất kinh doanh; đầu tư dàn trải ra nhiều lĩnh vực ngoài ngành công nghiệp tàu thủy; đầu tư mua nhiều tàu biển cũ, gây thiệt hại lớn cho ngân sách Nhà nước; vi phạm nghiêm trọng quy định của Nhà nước về lập, phê duyệt, đấu thầu các dự án; các khoản nợ rất lớn, mất khả năng thanh toán.
Bộ máy quản lý vốn Nhà nước tại nhiều đơn vị thuộc tập đoàn thiếu năng lực. Đồng chí Phạm Thanh Bình còn bổ nhiệm con trai và em ruột làm đại diện phần vốn của Nhà nước, đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng trái quy định của Đảng và Nhà nước.
Những sai phạm của đồng chí Phạm Thanh Bình trong huy động, quản lý, sử dụng tiền vốn của Nhà nước là do thiếu tinh thần trách nhiệm, cố ý làm trái và có biểu hiện vụ lợi cá nhân, gây hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, chính trị, xã hội; các khoản nợ rất lớn, mất khả năng thanh toán, đến nay, nợ quá hạn và đến hạn không có khả năng thanh toán lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, hơn 5.000 lao động không có việc làm; các khoản nợ lương và bảo hiểm xã hội lên đến 234 tỷ đồng.

Vi phạm của đồng chí Phạm Thanh Bình đến mức phải áp dụng hình thức kỷ luật. UBKT TW quyết định thực hiện quy trình kiểm điểm, xử lý kỷ luật đối với đồng chí Bình. UBKT TW đề nghị Chính phủ xem xét trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan đối với những vi phạm của Tập đoàn VINASHIN; chỉ đạo các ngành chức năng (thanh tra, kiểm toán, tài chính, ngân hàng) đánh giá toàn diện, đúng thực chất đối với VINASHIN, từ đó rút kinh nghiệm đối với các tập đoàn khác trong những quyết định chủ trương đầu tư, quyết định xây dựng các công trình từ Hải Hà (Quảng Ninh) đến Cà Mau; có cơ chế đặc thù về tổ chức, hoạt động của các tập đoàn kinh tế, nhất là cơ chế thẩm định việc huy động, sử dụng vốn đầu tư ưu đãi của Nhà nước.

Qua vụ việc vi phạm của đồng chí Phạm Thanh Bình, UBKT TW yêu cầu các tập đoàn kinh tế khác cần chủ động tự kiểm tra, tự xem xét, đánh giá đầy đủ, chính xác kết quả sản xuất, kinh doanh báo cáo trước ngày 31/8/2010 để UBKT TW tiếp tục giám sát.
Đề nghị Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương thường xuyên kiểm tra, giám sát, thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý đảng viên và tổ chức đảng cấp dưới
Báo Đại Đoàn Kết nói một chút về đời tư
Con tàu Vinashin (Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam) đang có nguy cơ chìm đắm trong nợ nần và bế tắc về tài chính, lẫn cả mô hình đầu tư và phát triển.
Nhiều dấu hỏi và phản ứng trái chiều sau động tác chuyển đổi mô hình Vinashin. Mấy ngày qua, báo chí đăng tải nhiều về việc này. Song những câu chuyện trái khoáy về vị “thuyền trưởng” Vinashin và các cộng sự đắc lực của ông thì chưa thấy dư luận nhắc đến. Hiện sai phạm của “thuyền trưởng” Vinashin Phạm Thanh Bình đang được thẩm tra xác minh.
Kết quả ban đầu, theo Đại Đoàn Kết nắm được: Chủ tịch HĐQT Phạm Thanh Bình đã bổ nhiệm nhiều người thân trong gia đình vào những vị trí chủ chốt, quan trọng của Tập đoàn. Trong đó nhiều trường hợp được cất nhắc nhanh chóng và vội vã đến bất ngờ.
Trước hết là con trai ông Bình: Phạm Bình Minh, sinh năm 1980, tốt nghiệp đại học New South Wales chuyên ngành kỹ sư vỏ tàu thủy. Về nước tháng 2-2003 thì được giao cương vị Trợ lý trưởng bộ phận Nhà máy tàu biển Huydai Vinashin. Tháng 8 đến 11-2004 được điều về Ban Kinh doanh đối ngoại Tập đoàn. Tháng 12-2004 đến 11-2007 về Viện Khoa học công nghệ tàu thủy, ngồi ghế Trưởng phòng dự án công nghệ. Ngày 12-12-2007 được bổ nhiệm Phó Viện trưởng. Chỉ nửa tháng sau, tiếp tục kiêm thêm chức Giám đốc Trung tâm Thử nghiệm và kiểm định tàu thủy, kiêm chức Chủ tịch Công ty TNHH một thành viên Tư vấn thiết kế công nghiệp, kiêm chức Giám đốc Phòng thí nghiệm trọng điểm thuộc Viện Khoa học công nghệ tàu thủy, kiêm chức Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH một thành viên công nghiệp tàu thủy Dung Quất.
Có thể nói, không có một nhân vật tài năng nào mà chỉ trong một thời gian quá ngắn lại liên tiếp được điều động, bổ nhiệm và kiêm nhiệm quá nhiều chức vụ quan trọng trên “con tàu” Vinashin như vị con trai của ngài Chủ tịch HĐQT.
Trường hợp thứ hai là em ruột ông Bình: Phạm Thanh Phong. Ông Phong tốt nghiệp tại chức Đại học Xây dựng năm 2000. Sau khi tốt nghiệp hệ tại chức, ông được bổ nhiệm Phó giám đốc Công ty Tư vấn công nghệ và dịch vụ tài chính thuộc Công ty Tài chính công nghiệp tàu thủy. Ngày 6-3-2006 được cử giữ chức Phó giám đốc Công ty cổ phần xây dựng Vinashin. Ngày 8-9-2006 được điều động giữ chức Phó tổng giám đốc Công ty TNHH một thành viên Đầu tư và xây dựng Vinashin. Sau khi được cử làm “đại diện” góp vốn từ Tập đoàn cho Công ty Cổ phần Vinashin- Tư vấn đầu tư, ông Phong giữ chức Chủ tịch HĐQT kiêm giám đốc.
Thứ ba là em vợ: bà Phạm Thu Hằng. Từ 1996- 2004, bà Hằng được bổ nhiệm làm Trưởng văn phòng đại diện của Tổng công ty công nghiệp tàu thủy Việt Nam tại Nga. Từ 2004 đến nay làm Phó, rồi Trưởng ban Kinh doanh đối ngoại của Tập đoàn.
Điểm đáng chú ý thứ nhất là: Khi bổ nhiệm con trai mình, Chủ tịch HĐQT Phạm Thanh Bình đã không thông qua lấy ý kiến của Ban thường vụ Đảng ủy Tập đoàn và nghị quyết của HĐQT.
Điểm đáng chú ý thứ hai là việc ông Bình đã “xẻ” vốn nhà nước trong Tập đoàn để cho người trong gia đình mình đứng tên làm “đại diện”. Ngày 2-3-2009, Phạm Bình Minh con trai ông Bình được cử làm “đại diện” 10% vốn của Tập đoàn Vinashin để tham gia HĐQT công ty Cổ phần kỹ thuật đóng tàu Vinashin. Phạm Thanh Phong em trai ông Bình cũng được cử làm “đại diện” 51% vốn của Tập đoàn Vinashin và Công ty TNHH một thành viên Đầu tư và xây dựng Vinashin tại Công ty cổ phần Vinashin- Tư vấn đầu tư.
Việc cử con trai và em ruột của Chủ tịch HĐQT Phạm Thanh Bình làm “đại diện” nguồn vốn của nhà nước là vi phạm, trái với “Qui chế quản lý tài chính công ty nhà nước và quản lý vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp khác” tại khoản 5, điều 48, Nghị định 199/2004/NĐ-CP: “Tiêu chuẩn của người đại diện quản lý vốn: Không là bố, mẹ, vợ hoặc chồng, con, anh chị em ruột với những người là đại diện chủ sở hữu, người trong HĐQT, giám đốc doanh nghiệp có vốn góp vào doanh nghiệp mà người đó được giao trực tiếp quản lý...”
Như vậy, tại sao một nguồn vốn không nhỏ của nhà nước từ Tập đoàn Vinashin lại bị “xẻ” ra để cho con trai và em ruột Chủ tịch HĐQT Phạm Thanh Bình làm “đại diện”? Những việc làm sai nguyên tắc của vị “thuyền trưởng” Phạm Thanh Bình có là một trong những nguyên nhân chính làm “con thuyền Vinashin” chìm sâu và nợ nần, bế tắc ?
Là người soạn Bách Khoa Hàng Hải Việt Nam,tôi muốn nhắc lại tiểu sử của PTBinh

Phạm Thanh Bình (1953-)-kỹ sư đóng tàu,Chủ Tịch Tập Đoàn Vinashin.Sinh quán Hải Phòng.Tốt nghiệp vỏ tàu Đại Học Bách Khoa Gdansk (1977).Công tác tại Viện Thiết Kế Tàu và ngành công nghiệp đóng tàu liên tục từ 1978.Thư Ký Viện Trưởng kiêm Trưởng Phòng Phương Án (1986),Viện Phó (1994),Tổng Giám Đốc Tổng Công Ty Công Nghiệp Tàu Thủy Việt Nam (1996),Chủ Tịch kiêm Tổng Giám Đốc Tập Đoàn Vinashin (từ 2006)
Một vài lời bình luận
PT Bình kém tôi đúng một giáp tuổi và về Cục Cơ Khí Bộ GTVT sau tôi đúng một giáp .Với "Bình sếu" ,dân đóng tàu có cảm tình với một anh chàng kỹ sư năng nổ trong công việc .Nhưng từ khi có quyền lực,nhất là từ khi có "anh Ba",đó là một con người khác,xa lạ.Với tôi,tội lớn nhất của PT Bình không phải là ba cái chuyện lèm nhèm về tiền bạc,đó là lỗi cơ chế,tôi lớn nhất là đã dèm pha để dẫn dắt cả dân tộc này vào con đường sai lầm :đóng tàu để làm cái gì ?Dùng trí lực của mình để làm điều sai là tôi lớn nhất của kẻ có học ,với một lô các ông gọi là trong ngành a dua theo,như ông Lã,ông Trịnh...Thật xấu hổ !!!

Nhận xét của các nhà kinh tế,chưa thấy nhận xét của ngành đóng tàu

Việc Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy VN (Vinashin) thực hiện tái cơ cấu chỉ ngay trước giờ G - tất cả các doanh nghiệp Nhà nước chưa cổ phần hóa phải chuyển đổi thành công ty TNHH Nhà nước một thành viên trước ngày 1-7 - khiến dư luận đặt nhiều câu hỏi.
"Cái chết" được báo trước Chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang A phân tích: Một doanh nghiệp chỉ hoạt động hiệu quả nếu có sự ràng buộc ngân sách "cứng" và có cạnh tranh. Cả hai yếu tố này đều không có ở Vinashin. Do đó, sự đổ vỡ ở Vinashin phần lớn là do lỗi ở cơ chế. Vinashin và các tập đoàn kinh tế Nhà nước được thành lập trực thuộc Chính phủ, không chịu sự quản lý của các bộ chuyên ngành. Chính cơ chế không rạch ròi đã khiến Vinashin được hoạt động lập lờ "ở rìa" pháp luật. Ngoài việc được cấp vốn trực tiếp từ ngân sách, Vinashin còn được dễ dàng tiếp cận đất đai, vay vốn ngân hàng, đó cũng là một cách cấp vốn. TS Nguyễn Quang A lưu ý đã có thời điểm tập đoàn này đứng bên bờ vực phá sản, các khoản nợ đến hạn không có khả năng thanh toán, nhưng lại được Nhà nước cứu bằng cách yêu cầu các ngân hàng không được đưa các khoản nợ quá hạn của Vinashin vào danh mục nợ quá hạn. Những can thiệp như vậy khiến Vinashin "được khuyến khích" tiếp tục chi tiêu bừa bãi, đầu tư không tính toán căn cơ. TS Lê Đăng Doanh cũng cho biết các chuyên gia kinh tế đã nhiều lần cảnh báo sự yếu kém của Vinashin. Đáng chú ý nhất là cách đây 2 năm, chuyên gia kinh tế Huỳnh Thế Du đã có một báo cáo nêu rõ những hệ quả sẽ gặp phải từ việc đầu tư tràn lan kém hiệu quả, đa dạng hóa ngành nghề. Tiếc là những cảnh báo đó chưa được quan tâm, thậm chí Bộ Tài chính còn tỏ ý không hài lòng. Gán nợ của Vinashin? TS Nguyễn Quang A cho rằng tái cơ cấu ở Vinashin theo cách chuyển một phần dự án sang các tập đoàn khác, sau đó tiếp tục rót vốn cho Vinashin theo lộ trình thì vẫn là sự ràng buộc ngân sách mềm. Cách làm hiệu quả hơn là nên cho tập đoàn này phá sản, hình thành công ty con trực thuộc công ty mẹ là Tập đoàn Dầu khí hoặc một tập đoàn Nhà nước nào đó. Theo TS Lê Đăng Doanh, tái cơ cấu một tập đoàn Nhà nước như Vinashin phải được đánh giá rất nghiêm túc từ thực trạng, phương án nhưng các vấn đề này không được công bố rõ ràng, đầy đủ. Dư luận chỉ thấy Vinashin chuyển giao cho Vinalines (Tổng Công ty Hàng hải VN) và Petro VN (Tập đoàn Dầu khí VN) khá nhiều dự án thuộc lĩnh vực đóng tàu. Như vậy, không hiểu Vinashin còn lại lĩnh vực gì. "Tôi có cảm tưởng đấy là bước gán nợ của Vinashin cho hai doanh nghiệp khác. Như thế là đối phó chứ không phải tái cơ cấu" - TS Lê Đăng Doanh nhận xét.