Tàu ngầm dùng công nghệ AIP là thế nào ?

Tàu ngầm với tính năng lẩn trốn dưới nước ,ngay từ khi ra đời ,đã là một vũ khí răn đe lợi hại .Đặc biệt từ khí dùng động lực hạt nhân ,nó có thể lặn sâu hàng tháng trời mà không cần ngoi lên mặt nước để “thở” hay ít ra phải nhô cái ống thở snorkel lên mà đối phương có thể phát hiện.Nhưng không phải tàu ngầm nào cũng trang bị “nguyên tử” được.Bởi vậy với tàu diesel-điện thông thường ,ngay từ những ngày đầu tiên khi mới ra đời,người ta đã cố gắng tìm cho nó một “bầu khí quyển để thở” riêng,không phụ thuộc vào bầu trời.Khái niệm AIP đã ra đời,là chữ viết tắt của các chữ Anh Air-Independent Propulsion tức là hệ thống động lực đẩy tàu chạy độc lập với bầu không khí .Hiện nay có 10 nước sử dụng các loại tàu ngầm AIP    

Theo dòng lịch sử

Tàu ngầm XVIIB của Walter ,người đi tiên phong trong công nghệ AIP ,được quân Đồng Minh thu hồi sau Thế Chiến II  như môt chiến lợi phẩm

Người đi tiên phong là tiến sĩ kỹ sư người Đức Helmuth Walter (1900-1980) đã đề xuất sử dụng peroxit hydro (H₂O₂) tức nước ô xy già ,có độ tinh khiết cao làm chất ô xy hóa,nhằm thay đổi căn bản hệ thống động lực tàu ngầm.Trong hệ thống này của Walter,peroxit hydro được cung cấp từ trên bờ ,với permanganate làm chất xúc tác,sẽ được phân tích thành hơi nước ở nhiệt độ cao và giải phóng ô xy.Dầu diesel được phun vào buồng đốt ,cháy cùng với ô xy tạo thành hơi nước và khí nóng làm quay tua bin tốc độ cao.Khí xả ra và hơi nước sẽ được thải ra ngoài .Thiết kế đầu tiên của Walter là mong đạt được tốc độ cao dưới nước chứ không phải thời gian chạy lâu dài nên đã đạt được tốc độ 28,1 hải lý/giờ trên chiếc V80 trong khi những chiếc tàu ngầm khác chỉ đạt 10 hải lý/giờ

Trong Thế Chiến II,bảy chiếc tàu ngầm loại XVII H₂O₂,lượng chiếm nước 300 tấn,với hai tua bin 2500 mã lực, đã được chế tạo nhưng không chiếc nào tham gia chiến đấu,vì ngành công nghiệp không cung cấp đủ peroxit hydro

AIP sau Thế Chiến II

Tàu ngầm Explorer của Anh ,nhưng được gọi tên là tàu Nổ /Exploder/thay vì Explorer là Nhà Thám Hiểm

Sau chiến tranh,Mỹ và Anh giành được vài chiếc tàu ngầm XVII với tên U-1406 và U-1407 như chiến lợi phẩm,còn Walter sang cư trú tại Anh và hợp tác với hãng Vickers để hoàn thiện hệ thống peroxit hydro của mình ,và vào những năm 1950 đã cho ra đời hai con tàu HMS Explorer và HMS Excalibur .Do không an toàn nên hai con tàu này được lính thủy Anh gọi trại đi  là “HMS Exploder” (tàu nổ) và “HMS Excruciator” (tàu tra tấn )

Bắt được công nghệ của Walter,Liên Xô áp dụng trên tàu ngầm của mình,mà phương Tây gọi tên con tàu đó là “the Whale” (Cá Voi) nhưng chủ yếu họ tập trung vào phương án theo hệ thống Kreislauf của Đức và những nghiên cứu độc lập để cho ra đời khoảng 30 chiếc tàu ngầm lớp Quebec,650 tấn, từ năm 1953-1957 .Đó là những con tàu dùng ô xy lỏng dự trữ ,3 động cơ diesel hoạt động chu trình kín.Do tính an toàn kém,các lính thủy gọi nó “chiếc hộp quẹt” nên đầu những năm 1970 người ta đã loại nó ra khỏi đội hình

Tàu ngầm mini X-1 của Mỹ dùng AIP với peroxit hydro và động cơ diesel thông thường.Chế tạo năm 1955 tới 1957 xảy   ra vụ nổ ,sau đó không dùng AIP nữa 

Còn Mỹ ,với chiếc U-1406 ,2500 mã lực của Walter đã thực hiện nghiên cứu tại trạm thí nghiệm Annapolis bang Maryland ,cũng như nghiên cứu cả hệ thống Kreislauf nhưng cuối cùng đã tập trung mọi sức lực cho hệ thống đẩy tàu ngầm dùng năng lượng hạt nhân

Tuy vậy,tháng 9 năm 1955,chiếc tàu ngầm mini đầu tiên của Mỹ có tên SSX-1 được hạ thủy tại Long Island đã sử dụng động cơ diesel và peroxit hydro trong một chu trình kín.Lượng chiếm nước 36 tấn,dài khoảng 15 mét,động cơ diesel thương mại thông thường được cải tiến cùng với một động cơ điện nhỏ chạy accu làm động cơ dự phòng.Khi nổi lên bế mặt,tàu chạy nhờ khí quyển và nạp accu ,khi chạy dưới nước,ô xy chạy máy được phân giải từ peroxit hydro trong một buồng phản ứng.Cả khí xả và nước ngưng tụ được nén lại và xả ra ngoài.1500 lít peroxit hydro được chứa trong một túi nylon đặt ở mũi tàu ,bốn thuyền viên ở phía sau.Sau nhiều lần cải tiến tới tháng 2 năm 1957 tàu mới chính thức hoạt động .Nhưng không may,ba tháng sau,kho peroxit hydro nổ làm tung toàn bộ phần mũi tàu ,may mắn không ai thương vong.Sau đó con tàu được sửa lại,với hệ thống diesel-điện và tổ hợp accu như mọi tàu ngầm thông thường.X-1 được dùng làm tàu nghiên cứu và hiện nay được triển lãm tại Bảo tang Groton ở Connecticut Hoa Kỳ.Một sĩ quan chỉ huy tàu này viết lại trong hồi ký “Bài học quan trọng thu được trong chương trình thực nghiệm này là …..một hệ thống peroxit hydro không ổn định với nồng độ cao không thể có chỗ đứng trong một con tàu chiến đấu”

Tình hình AIP hiện nay

Mặc dù hiện nay những cường quốc hàng hải như Mỹ,Anh,Nga tập trung cho tàu hạt nhân nhưng với những nước nhỏ sử dụng tàu diesel-điện thông thường chủ yếu để bảo vệ vùng duyên hải của mình .Với những nước này,trong những năm gần đây muốn tăng thời gian lặn nên lại muốn nghiên cứu lại công nghệ AIP,chủ yếu tập trung theo bốn hướng sau đây:

1/động cơ diesel chu trình kín,thường dùng với ô xy lỏng dự trữ

2/tua bin hơi nước chu trình kín

3/động cơ nhiệt Stirling với buồng đốt ngoài

4/Pin nhiên liệu hydro-oxy

Động cơ diesel chu trình kín (CCD)

Khi chạy trên mặt nước hay dùng ống thở snorkel,động cơ chạy như diesel thông thường.Khi lặn,nó chạy trong một bầu không khí nhân tạo hình thành bởi ô xy đem theo,khí trơ (thường là argon) và các sản phẩm thải ra được tái chế dùng lại.Khí thải của động cơ chủ yếu là khí cac bô nic,ni tơ,và hơi nước sẽ được làm lạnh,làm sạch và phân tách các thành phần,với argon được quay lại đấu nạp vào động cơ.Những thứ còn lại được trộn với nước biển và thải ra ngoài.Ô xy dạng lỏng viết tắt là LOX được chứa trong két lạnh. CCD cũng được một số hãng phát triển tại Đức,Anh,Hà Lan …Tuy vậy,trừ một tàu Đức hoạt động từ năm 1994,không có một hệ CCD nào được dùng cho hải quân.Hãng Marconi Anh gần đây chế tạo một hệ CCD mang tên Carlton Deep Sea và đã trang bị lại cho chin chiếc tàu ngầm Hàn Quốc lớp 209 trước đây là diesel thông thường.Mặc dù CCD có ưu điểm là tương đối dễ dàng trang bị lại cho các tàu diesel thông thường hiện có nhưng không được người ta mấy quan tâm .Dù phải thường xuyên cung ứng ô xy lỏng và khí trơ,nó có ưu điểm là dùng ngay diesel thông thường với dầu đốt diesel thường dùng.

Tua bin hơi chu trình kín

Chỉ có một trường hợp tua bin hơi AIP đang được Pháp nghiên cứu với cái tên là hệ thống MESMA (Module d’Energie Sous-Marin Autonome-Hệ năng lượng độc lập cho tàu ngầm) .Đó là tua bin thông thường loại Rankine chuyển động nhờ hơi nước sinh ra do đốt ethanol và ô xy đem theo tại áp suất 60 at mốt phe.Do áp suất cháy cao nên khí cac bô nic thải ra được đẩy ra ngoài dễ dàng trong khi đang lặn.Ba hệ thống này đã được Pháp đặt trên tàu ngầm Agosta 90B cung cấp cho Pakistan.

Động cơ Stirling

Trong những năm gần đây động cơ Stirling là hệ AIP đầu tiên áp dụng cho tàu ngầm.Hãng Kockum Thụy Điển bắt tay vào chế tạo từ năm 1989 và tới nay đã có ba chiếc tàu ngầm lớp Gotland .Trong hệ thống Stirling 75 ki lô wat ,ô xy lỏng được đốt cháy với dầu diesel sinh ra điện để kéo chân vịt đẩy tàu hay để sạc accu dùng cho tổ máy diesel-điện thông thường.Theo báo cáo,chiếc tàu 1500 tấn  có thể ngầm dưới nước tới 14 ngày tại tốc độ 5 hải lý/giờ.

Pin nhiên liệu

Pin nhiên liệu với PEM màng điện ly polymer

Theo nghĩa đơn giản,pin nhiên liệu là một thiết bị chuyển đổi điện hóa,hóa hợp hydro và oxy tạo thành nước,điện và nhiệt.Pin nhiên liệu đã được áp dụng trong công nghệ vũ trụ,ô tô và hy vọng là hệ AIP trong ương lai.Có nhiều cấu hình khác nhau,nhưng trên tàu ngầm người ta thấy triển vọng nhất là pin nhiên liệu có tên là PEM viết tắt các chữ Polymer Electrolyte Membrane tức là màng điện ly polymer.Sở dĩ PEM được chú ý vì hoạt động ở nhiệt độ thấp khoảng 800 C,ít mất mát nhiệt.Trong thiết bị PEM,hydro cao áp đi vào trong pin phía anode,và tấm platin xúc tác phân tích mỗi cặp phân tử thành bốn ion H và bốn điện tử tự do.Điện tử đi từ anode ra mạch ngoài tạo thành dòng điện.Trong khi đó tại cathode,mỗi phân tử oxy Màng polymer ngăn cách giữa a nốt và ca tốt ngăn cản các điện tử nhưng cho ion H+ mang điện tích dương chui qua sang ca tốt mang điện tích âm ,kết hợp với oxy tạo thành nước.

Thách thức lớn nhất với pin nhiên liệu là vấn đề lưu chứa các tác nhân hóa học.Ô xy lỏng có thể tương đối an toàn nhưng chứa hudro trên tàu với dạng một chất lỏng hay một khí cao áp là một việc cực kỳ nguy hiểm.Nhiều biện pháp đề ra để giải quyết vấn đề này.Một số các nhà chế tạo hiện nay đã cung cấp pin nhiên liệu cho các tàu ngầm AIP.Nổi bật là  hãng Siemens Đức cộng tác với hai nhà máy đóng tàu Đức Howaldtswerke Deutsche Werft (HDW) và hãng Fincantieri của Ý để cấp một pin nhien liệu cho một tàu ngầm Đức 1840 tấn và tàu lớp U-212 của Ý.Đó là 9 mô đun pin PEM phát ra công suất tổng cộng 300 kW ,giúp tàu lặn liền 14 ngày với tốc độ 8 hải lý/giờ.Siemens cũng đang chế tạo pin PEM thế hệ mới mỗi mô đun 120 kW để lắp tiếp cho các tàu ngầm Đức và Ý xuất khẩu.Các nước như Nga và Canada cũng lưu ý tới pin nhiên liệu cho các tàu ngầm chạy dưới các tảng băng

Tàu ngầm Gotland dùng pin nhiên liệu 

Tương lai của AIP

Vì năng lượng cần để đẩy tàu tỷ lệ với lũy thừa ba của tốc độ ,nên trong một tương lai gần ,AIP có giá trị chủ yếu với những tàu ngầm thông thường muốn ẩn mình lâu dài dưới nước với tốc độ chậm.Các loại động lực kể trên,trừ pin nhiên liệu,mà gọi là có “chu trình kín” thực ra không chính xác vì vẫn cần phải xả khí thải ra ngoài,cho nên bị giới hạn cả về độ sâu lẫn mức ẩn dấu !Nhưng nếu có công nghệ tốt,tàu ngầm AIP vẫn là một vũ khí lợi hại trong việc bảo vệ lãnh hải với những chuyến đi ngắn và trung bình.Khi thuận tiện nó lại trồi lên mặt nước ,tranh thủ thở  sạc accu   rồi lại ẩn mình. Mặt khác,công nghệ AIP hiện nay đang có những tiến bộ rất nhanh.Người ta cho rằng trong vài năm gần đây công suất ra của 1 mô đun pin nhiên liệu đã tăng gấp đôi ,gấp ba lần ,cho phép tàu có động lực mạnh hơn ,tức là có thể tăng tốc độ và thời gian lặn.Đó là vũ khí lợi hại của hải quân các nước không có nhiều tiền bạc       

RFID dùng trong cuộc thi marathon

-Sáng qua,anh Thành ,nguyên giám đốc Vishipel Sài Gòn có đem cata lô và hỏi mình về thiết bị Chrono Track.Khá thú vị,thiết bị của Mỹ này được mua về để đo tốc độ của các vận động viên chạy marathon cuối năm nay.Điều Thành quan tâm là nó phát sóng thế nào.Thế là mình gặp một nguyên lý mới ,được dùng nhiều trong những năm gần đây,đó là RFID Radio Frequency Identification -Nhận dạng theo tần số vô tuyến.Mỗi vận động viên đeo một cái tag,một cái chip có tần số riêng củ từng người.Và nó sẽ được nhận dạng khi qua các điểm mốc.Bộ thu phát chính dùng sóng UHF ,theo luật ISM của ITU-R ,đó là những loại sóng dùng trong công nghiệp,y tế,đời sống.Cái đáng quan tâm là Cục Tần Số đường Trần Duy Hưng Hà Nội sẽ cấp phép thế nào.Mình nhớ mãi những lần còn làm ăn.Họ đòi giấy thử phát sóng bản chính của hãng,là thứ mà khó tìm ra.Một là nhiều bộ phận như phát sóng ,cò thể do sub contract nó làm,hai là thường chỉ cấp phó bản,vì họ đã công bố công khai hết trên mạng.Đó là thông lệ quốc tế .Nhưng họ cứ đòi và nhiều lần phải mông má cho có bản chính và sẽ phỉ có chi phí cho chi phí thử mà cái Cục đó làm già có thiết bị đo thử,công với ...biết điều-mục này mới quan trọng,Cho nên ,những chuyện này góp phần làm cho mình nản không muốn làm ăn nữa.Ông Thành ơi ! hãy chuẩn bị đi,dù biết là sóng UHF trẻ con này chỉ có vùng ảnh hưởng 12 mét ,nhưng nhiều khi được nghe rao giảng vì an ninh quốc gai,vì tồn vong của chế độ.Làm cho mình nhớ lại vụ điện thoại vệ tinh !!!
-ALC II đang hầu tòa.Người ta không trưng ra biết bao hồ sơ đăng ký tàu mà chủ tàu là ông này.Thuê mua tài chính,nhất là thuê mua tàu biển là một lãnh vực phức tạp của tư bản tài chính hàng hải.Được "kinh tế thị trường định hướng XHCN" nó là miếng mồi béo ,ăn ngon lành bởi các ông chủ "đều" .Chắc nhà ný nuận cao nhất ,ông vua fake hiện nay cũng chẳng hiều thuê mua tàu biển là cái gì mà bọn đệ tử nó thích thú thế và ăn béo thế !!!

Thế nào là thực thi pháp luật?

Là một người làm công tác kỹ thuật,những khái niệm về pháp luật đôi khi với mình rất mơ hồ.Đặc biệt,được cả một hệ thống nhồi nhét,nhiều cái mình cứ cảm thấy mặc định, y như là đã default như khi dùng máy tính.Lần đầu tiên mình được đọc một bản tranh luận có lý lẽ ,và đề cập tới cả việc hợp hiến của đảng Mẹ,đảng Bố (!) mà xưa nay không được luật pháp đưa ra xem xét  .Ai dám động tới con Trời .Đang chờ xem cuộc tranh luận ra sao,hay như có bạn đưa ra ba khả năng :một lờ,hai cho vài ba ný nuận viên lói năng nhăng ,ba là còng số 8.Xuất hiện vài ba nhà xã hội học ný nuận làm mình hiểu rằng làm gì có môn xã hội học trên đất nước này và số phận của người đi biển nghèo đói đâu có được nhìn dưới góc độ xã hội học hiện đại và nhân bản !!

Đọc Hồi ký của Lưu Hoa Thanh

Với người Việt Nam ta ,nhất là những người làm nghề biển,cần phải biết tới một cái tên Trung Hoa,đó là Lưu Hoa Thanh,vị đô đốc hải quân Trung Quốc đã hiện đại hóa đưa hải quân nước này ra biển khơi,một con người được coi là cha đẻ của tàu sân bay Liêu Ninh.Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo khó Hồ Bắc ,Lưu đã theo cách mạng từ năm 13 tuổi và tới năm 25 mới nhìn thấy biển .Học viện Đại Liên rồi Học viện Kuznetsov -nơi mà nhiều sĩ quan cao cấp hải quân Việt Nam cũng từng theo học-đã cung cấp cho Lưu những kiến thức cơ bản để vào năm 1985 ,Lưu đề xuất "chiến lược hải quân " của nước này,một chiến lược mang tính chuyên nghiệp hơn ,chịu ảnh hưởng của Mahan thay vì những khẩu hiệu mang nặng ý thức hệ trong quá khứ.Chúng ta nên đọc Hồi ký này,một cuốn sách được phương Tây phân tích khá kỹ nhằm thấy rõ cội nguồn của chương trình bành trước Đại Hán .Đọc nó với các chương mục "Tây Sa tự vệ phản kích trận " hay mục "Nam Sa tự cổ thuộc Trung Hoa " để khi cùng họ tuần tra Vịnh Bắc Bộ chúng ta thấy rằng tất cả chỉ là trò ngoại giao,Biển Đông đã nằm gọn trong toàn bộ chiến lược bành trướng .Đọc Lưu để thấy rằng ông ta đã có những nhận thức rất thẳng thắn với tinh thần yêu nước Đại Hán.Khi phân tích thất bại của hải quân nhà Thanh trước quân Nhật trong trân Yalu chiến tranh Giáp Ngọ,Lưu cho rằng cái lỗi không phải ở chỗ nhà Thanh trang bị kém mà chính là không có chiến lược,không có tinh thần ,sĩ quan tham những....Ông ta chỉ ra rằng nhà Thanh đã trang bị nhiều tàu chiến hiện đại mua của Anh nhưng quân sĩ bạc nhược,đạn pháo đã bị bọn buôn lậu rút ruột...Lời cảnh tỉnh đó với hải quân PLA nhưng hình như cũng cần cho hải quân ta ,lúc này đang được trang bị ồ ạt ...Nhiều lúc tôi tự hỏi cái Trung tâm Gefest mua của một Công ty Dịch Vụ Hàng Hải Nga ,do các ông nguyên là hải quân Nga lập ra- trang bị tại Nha Trang để tập chống hiểm nguy cháy nổ và ngập lụt có cần thiết không hay có thể dùng vài con tàu cũ trang bị lại...Hình như chỉ có Việt Nam và một vài ông Nga -tất nhiên-là khách hàng mua cái đồ này về.Nhìn những dàn hải quân áo trắng bốp làm lễ thượng kỳ và ông chỉ huy binh chủng phốp pháp,áo tay năm gạch tôi lại nhớ tới lễ duyệt binh của Hải quân VNCH năm 1972 tại bền Bạch Đằng trên sông Sài Gòn...  Ba năm sau,đó là đám tàn quân chạy ra biển khơi !
https://docs.google.com/file/d/0BzsCKFMA6cP3UHFLblV6UjFfeGc/edit?usp=sharing

Thăm Conrad tại cảng Gdynia

Từ Warszawa đi bus lên Gdansk rồi bắt tàu đi Gdynia ,việc đầu tiên là tôi đi thẳng ra cảng để thăm thuyền trưởng kiêm văn hào Conrad ! Con đường mới tu sửa,rộng rãi mang tên Đức Giáo Hoàng Gioan Phao lô -con người vĩ đại của thế kỷ 20 đã góp phần lật đổ các thế lực hắc ám,trong đó có chế toàn trị tại Đông Âu-chia đôi bến cảng .Trớ trêu thay,tôi phải đi qua Học viện Hàng Hải Gdynia và chiếc tàu buồm Dar Po Morza,những cái tên đẹp đẽ nhưng bắt buộc phải nhớ tới tên một nhân vật tạm cho là người của nghề biển vì "hắn" đã làm tới chức giám đốc một công ty hàng hải danh giá,hái ra tiền vào những năm 80 và đang mơ ước trở thành VIP trong lãnh đạo cái thành phố to nhất nước Việt,để có thể cặp cùng cô vợ diễn viên điện ảnh,ba hoa vài câu tiếng Anh học được từ Học Viện danh giá này ,trong khi các đồng chí mình phần lớn từ rừng ra ,vốn liếng chữ nghĩa chẳng có là bao...Học biển nhưng sợ biển.Vào lúc cần lái một ca nô vượt sông để thử chống thủy lôi,"hắn" đã từ chối khéo,dù đó là đề nghị của người bạn thân  thiết...Những tên sâu biển đó nhiều khi lọt qua mọi loại lưới lọc ngoài đời nhưng không lọt qua ngòi bút mổ xẻ của văn chương mà Joseph Conrad đã phân tích hết sức tài tình...Đứng dưới chân tượng nhà văn tôi thật sự xúc động vì dáng hiên ngang của người ,đã đương đầu với số phận để góp phần vào nghề hàng hải và văn học toàn cầu ,tất cả đã được hai nhà điêu khắc Ba Lan mô tả con người góp phần làm vẻ vang cho dân tộc này.Nhưng thật sự tôi thích hơn cả là bức tượng mũi tàu buồm Conrad hiện nay đang đậu tại một Bảo Tàng Hoa Kỳ.Một Conrad đau đớn nỗi đau của dân tộc mình cũng như kiếp sống con người,một Conrad quyết tâm "Thoát Nga" để cùng nhân dân mình hòa vào nhịp sống toàn nhân loại ,thoát khỏi ách kìm kẹp của nước lớn láng giềng kể cả thời Sa Hoàng cho tới thời "Đồng Chí Xô Viết"...

Tượng Conrad  trên hình mỏ neo tại cảng Gdynia với hàng chữ Ba Lan trích lời Conrad  "Nic tak nie nęci, nie rozczarowuje i nie zniewala, jak życie na morzu" -Không có gì đầy cám  dỗ nhưng cũng dễ đập tan mọi ảo tưởng và đầy đọa đời ta hơn là cuộc sống trên biển cả “

Xin trích đăng ngắn gọn giới thiệu về Conrad trong cuốn "Bách Khoa Hàng Hải và Đóng Tàu " sắp xuất bản .Thật đáng tiếc là Conrad chưa được dịch ra tiếng Việt mặc dù chúng ta đã được xem một số phim dựa trên tác phẩm của ông 

Tượng mũi tàu buồm mang tên Joseph Conrad ,hiện con tàu đang nằm trong Bảo Tàng Tàu Buồm Mystic Seaport Museum Hoa Kỳ

Conrad Joseph (1857-1924) thuyền trưởng - nhà văn vĩ đại người Anh gốc Ba Lan (tên thật là Jóseph Teodor Konrad Korzeniowski),một người có thâm niên 16 năm đi biển,người đã để lại ảnh hưởng to lớn tới nền văn học nhân loại thế kỷ 20 .Năm 4 tuổi đã cùng gia đình đi lưu đày tại vùng bắc  nước Nga vì tham gia phong trào chống Sa Hoàng.Tám năm sau,cả hai cha mẹ chết vì lao phổi trong tù đày ,cậu bé Konrad được gửi sang Thụy Sĩ sống với ông cậu .Sớm yêu biển,Konrad đã tham gia tàu buôn của Pháp từ giữa những năm 1870 ,thực hiện ba chuyến đi tới Tây Ấn Độ .Từ một anh mạch lô học việc ,không biết lấy một chữ tiếng Anh,tới năm 1886 ,anh đã giành được bằng thuyền trưởng Anh ,và cũng vào năm đó Konrad lấy quốc tịch Anh và đổi tên thành Joseph Conrad .Chứng kiến sức mạnh của biển cả ,Conrad đã hình thành một quan điểm mới về thế giới và ông đã viết trong một bức thư vào năm 1897 :” What makes mankind tragic is not that they are the victims of nature, it is that they are conscious of it. To be part of the animal kingdom under the conditions of this earth is very well - but soon as you know of your slavery, the pain, the anger, the strife . the tragedy begins." Conrad đã đi tới nhiều nơi trên thế giới ,kể cả châu Úc, nhiều cảng của Ấn Độ Dương , Borneo, quần đảo Mã lai ,Nam Mỹ kể cả các quần đảo Nam Thái Bình Dương .Năm 1890 ,trong chuyến ngược dòng Congo Châu Phi ,ông thu thập cảm hứng để viết  cuốn truyện ngắn nổi tiếng  Heart of Darkness. Tuy vậy , Tây Ấn Độ (tức vùng Đông Nam Á và các hòn đảo Thái Bình Dương)  vẫn là nơi hấp dẫn Conrad nhất ,và được mô tả lại trong nhiều tiểu thuyết .Trong các chuyến đi dài ngày ,Conrad vẫn tranh thủ viết và tới năm 1894 ,ở tuổi 36 ,ông ngừng đi biển và giành toàn bộ cuộc đời cho sáng tác.Một trong những sáng tác của Conrad là Lord Jim,được đưa vào giáo trình văn học Anh toàn cầu .Vào những ngày cuối đời ,ông khổ sở vì bệnh lao và chết vì bệnh tim ngày 3/08/1924 .Conrad có ảnh hưởng to lớn tới văn học nhân loại thế kỷ 20 . Ernest Hemingway rất khâm phục ông và ảnh hưởng của Conrad thấy rõ trong các tác phẩm của F. Scott Fitzgerald, Arthur Koestler, T.S. Eliot, Marcel Proust, André  Malraux, Louis-Ferdiand C’line, Jean-Paul Sartre, và  Graham Greene.Một số tác phẩm của Conrad đã được dựng thành phim như  The Sabotage (1936) của Alfred Hitchcock ,dựa trên  The Secret  Agent (1907), Lord Jim (1964) của Richard Brooks và Apocalypse Now (1979) của Francis Ford Coppola dựa trên  Heart of Darkness. Kỷ niệm 60 năm thành lập Tủ sách kinh điển, NXB Penguin đã tổ chức bình chọn 100 tác phẩm xuất sắc mọi thời đại. Danh sách này một lần nữa ghi nhận giá trị của những kiệt tác thế giới như "Đồi gió hú", "Chiến tranh và hòa bình", "Lolita", "Anh em nhà Karamazov".Trong số 100 kiệt tác đó,Conrad đã chiếm hai tác phẩm là  Heart of Darkness  và The Secret Agent. Nhiều con tàu được mang tên Joseph Conrad trong đó có một chiếc tàu  của Ba Lan đã vào cảng Hải Phòng và trúng bom Mỹ trong những ngày chiến tranh ác liệt , một chiếc tàu buồm mang tên J.Conrad đang được để tại Bảo tàng hàng hải Hoa Kỳ.

Conrad Józef –con tàu mang tên nhà văn ,bị bom Mỹ tại Hải Phòng năm 1972.Kích thước chủ yếu :5752 BRT,3080 NRT,8646 dwt,LBHv=148,3x19x7,6 mét x16,5 hải lý/giờ,máy chính diesel 5733 kW,đóng tại Rijece Nam Tư năm 1961 và tham gia đội tàu Ba Lan của hãng PLO (Polskie Linie Oceaniczne) cùng năm đó.Vào lúc 4 giờ 40 sáng sớm 20/12/1972 tàu đã bị máy bay Mỹ tấn công hai lượt.Kết quả là tàu cháy và chìm.Phó Ba Stanisław Maliszewski, Máy Ba  Adam Kaczorowski và Quản Trị Kazimierz Giertler mất tích ,bốn người bị thương là  thợ điện Jan Chrościcki, y sĩ Jerzy Turek,thủy thủ Marian Fudala ,thợ máy Ryszard Rusinek. Thủy thủ Roman Dudek bị bỏng nặng và chết trong bệnh viện .Cảng Hải Phòng đã huy động mọi lực lượng tiếp cứu.Thủy thủ của chiếc tàu Liên Xô Dwinogorsk đỗ gần bên là những người đầu tiên tới hỗ trợ việc cứu nạn.Bom Mỹ cũng rơi trúng tàu Giải Phóng 27 đỗ cạnh bên.Thuyền trưởng Phạm Bá Tùng hy sinh
Nguồn :Tạp chí Ba Lan MORZE 01/1973

Nhà sử học chuyên về Gulag,giám đốc Bảo Tàng Quốc Gia Gulag vừa qua đời

Trên chuyến bay trở về nhà ,cũng nhờ tờ báo giấy “Thời Báo Moskva” đọc miễn phí giống như báo Nhân Dân trên các chuyến Vietnam Airlines mà tôi được biết nhà sử học chuyên nghiên cứu về Gulag,giám đốc Viện Bảo Tàng Quốc Gia Gulag vừa qua đời ngày 18 tháng Bảy ở tuổi 93,tức là còn kém mẹ tôi hiện đang sống  với chúng tôi tại Sài Gòn tới 5 tuổi.Gulag,một cái tên hãi hùng,mà nhiều bạn đã biết tới thông qua tác phẩm “Quần Đảo Ngục Tù” của nhà văn Solzhenitsyn đạt giải Nobel năm 1970.Cuốn sách viết về hệ  thống ngục tù Gulag của Liên Xô,khắc nghiệt và kinh khủng,một hệ thống cải tạo lao động bắt buộc dành cho những người bất đồng chính kiến ,những “kẻ thù của nhân dân” hay theo ngôn ngữ ta hiện nay là các “thế lực thù địch”Sau năm 1989,cuốn sách được xuất bản rộng rãi tại Nga và được đưa vào tác phẩm bắt buộc phải đọc của học sinh trung học Nga.

Sân bảo tàng với trạm gác,dây thép gai và chân dung những tù nhân điển hình 

Từ năm 1929 tới năm 1953 ,khoảng 14 triệu người đã được đưa vào đây,nhiều người không trở về.Đọc về thân phận ông giám đốc tên là Anton Antonov-Ovseyenko vừa qua đời,tôi bỗng nhớ lại những nhà lãnh đạo Hải Quân Xô Viết,cả bốn ông Tư lệnh đầu tiên đều là khách mời vào trại Gulag rồi bị bắn chết vào những năm 30 ,với cái tội “kẻ thù của nhân dân” hay nói chính xác là “kẻ thù của Stalin”.

Mạng lưới Gulag trên toàn Liên Bang Xô Viết

Anton sinh năm 1920 trong một gia đình Cộng Sản nòi.Bố ,Vladimir ,là người cùng Trotsky và nhiều đồng chí khác góp phần  xây dựng nên chính quyền Xô Viết.Vì là bạn thân của Trotsky nên Vladimir bị Stalin nghi ngờ ,tống giam.Sau được phục hồi và lại bị bắt lại và xử tử năm 1938 .Mẹ ông cũng bị bắt giam và tự vẫn trong tù và bản thân Anton cũng bị bắt giam vào năm 1940 khi tròn 20 tuổi.Mười ba năm trong trại tâp trung,trải qua nhiều nhà tù khác nhau đã giúp cho Anton nghiên cứu và hoàn thành tác phẩm “Thời đại Stalin:chân dung một bạo chúa”.Cuốn sách chỉ được xuất bản sau khi nước Nga thực hiện perestroika và hơn ai hết ,ông xứng đáng là giám đốc một bảo tàng mang tên “Bảo Tàng Quốc Gia Gulag”.Một bảo tàng khiêm tốn nằm trong khu trung tâm thủ đô Moskva ,không xa điện Kremli cũng như phố Lubyanskaya ,nơi có trụ sở NVD sau là KGB khét tiếng,nơi phát ra các thông báo triệu tập tới Gulag! 

Trong thời gian thăm Moskva,nhà trọ Napoleon của chúng tôi chỉ cách số nhà 16 phố Petrovka ,nơi đặt trụ sở của Bảo Tàng có 15 phút đi bộ.Vượt qua nhiều tiệm thời trang trong đó có cả cửa hàng Louis Vuiton,chúng tôi qua một giàn những khung vòm đi vào một cái sân chằng chịt dây thép thé pgai cùng chân dung những tù nhân nổi tiếng.Hướng dẫn viên trong trang phục như lính gác trại hướng dẫn chúng tôi tìm hiểu về Gulag trong khi ông giám đốc tuổi đã cao và suy kiệt vì nhiều năm ngục tù chỉ có mặt vài giờ trong hai ngày một tuần.Và giờ đây ông đã trở về thế giới bên kia sau khi đã hoàn thành được nhiệm vụ vạch trần cái ác đối với cha mẹ ông và hàng chục triêu người khác.Bảo tàng này được nhiều người đánh giá là hạng mục thứ 5 cần tới xem khi thăm thú Moskva cũng như Nhà Kinh Hoàng tại Budapest,cuộc sống Công Hòa Dân Chủ Đức DDR tại Berlin,Bảo Tàng KGB tại Praha …Tất cả góp phần cho chúng ta hiểu được một giai đoạn lịch sử hiện đại ,rất gần gũi với dân ta !

             

Giám đốc Anton giới thiệu cuốn sách do ông viết có tấm hình người cha Vladimir,đã bị hành quyết năm 1938

Bài báo kết thúc với những dòng chữ …”Phải trải qua nhiều tranh đấu với nghị lực sắt thép của Anton,kể cả với những thế lực muốn phục hồi chủ nghĩa Stalin,cuối cùng bảo tàng đã được mở cửa vào năm 2001.Nhờ có cá tính mạnh mẽ,ông đã có thể sống sót trong những tình huống mà với người bình thường đã chết từ lâu rồi “ nhà sử học Sheboldayev kết luận.

Vừa lúc,cơ trưởng thông báo máy bay sắp hạ cánh,nhiệt độ thành phố Hồ Chí Minh 35 độ C!

Trên chuyến bay SU 0292

       

Trong Nhà thờ Đức Ki Tô Đấng Cứu Thế,ảnh của Moscow Times 

Chuyến bay SU 0292 xuất phát từ sân bay Shemeratyevo Moskva hướng về Tân Sơn Nhất Sài Gòn vào lúc 8 giờ 30 tối.Trên mạng có nhiều bình luận khen chê về hãng bay Aeroflot đã hơn 90 tuổi này.một hãng bay độc quyền từ thời Xô Viết.Nhìn chung họ cho rằng đây là hãng “giá rẻ,thiếu vắng nục cười”.Có lẽ vì giá rẻ nên gặp khá nhiều “quân ta “ từ nhiều địa điểm khác nhau,được gom lại tại điểm tập kết Moskva này.Từ Warszawa cùng chuyến bay cũng của Aeroflot để tới Moskva chuyển máy bay đi Quảng Châu Trung Quốc,chúng tôi nói chuyện với hai ông doanh nhân “Ba Lan kiều”.Chạy sang New Zealand cách đây hơn 20 năm,nay trở về Warszawa “xây dựng đất nước to đẹp hơn”,hay ông sẽ bay tiếp tới Quảng Châu rồi đi ô tô tới Ôn Châu (Wenzhou) để mua máy dệt sợi .Hai ông kinh doanh chế tạo các bức màn chống rét mùa đông và tỏ ra phấn khích và kinh doanh có hiệu quả và có thêm “bà hai” tại quê nhà.Chắc là đẹp hơn bà New Zealand vì là “gái Ba Lan” chính hiệu ! Còn có một doanh nhân “Công ta” quê Hải Dương ,sang Ba Lan đã hơn 10 năm bay Quảng Châu để mua quần áo lót để phân phối tại chợ Việt tại Warszawa mà nghe chú ta kể là còn to hơn chợ Sapa Praha .Tiếc rằng chúng tôi chưa đến được cái chợ này trong khi đã biết khá rõ chợ Đồng Xuân Berlin,chợ Apraksin St Petersburg.chợ Sapa Praha …những nơi có thể ăn phở Việt Nam gần giống hương vị tại quê nhà.Hôm đang đứng tại ga Kacerov để đợi xe bus đi chợ Praha,thấy í ới tiếng Việt.Có tới một chục các chị từ Mỹ qua cũng tìm tới cái chợ này để ăn bún chả còn tại nhà trọ,tôi bắt gặp một chú đeo ba lô từ Thụy Sỹ sang đang hỏi bộ phận tiếp tân đường tới chợ Sapa.Thế là tôi có dịp “ra tay”vẽ đường cho chú ta ,như một người dân địa phương !! Trong lúc chờ máy bay tại Moskva lại bắt gặp khá đông quân ta từ nhiều nguồn khác nhau>Người đi du học về dầu khí tại Baku Azerbaijan về Đồng Tháp nghỉ hè,một chị đang làm nghiên cứu sinh tại Nice Pháp về môi trường,một cô vừa tốt nghiệp khoa kinh tề đại học Kharkov…Nhưng đông vui nhất có lẽ là gia đình cô Phương từ một thị trấn cách thủ đô Vien Áo hai trăm kilomet ,chiếm trọn bộ hàng ghế bốn chỗ giữa máy bay ,hai vợ chống,hai cháu một trai một gái.Ra đi hợp tác lao động vào những năm 80,chàng người Hà Nội từ Hung ga ry,nàng người Sài Gòn từ Tiệp Khắc đã chạy sang Vien Áo vào lúc các trại tỵ nạn mở ra để đón những người nhập cư chạy loạn từ cuộc chiến tranh các sắc tộc tại Nam Tư.Trai Bắc gặp gái Nam tại Vien,bây giờ đã thành một gia đình ổn đinh ,hưởng thư những mức phúc lợi xã hội rất cao,nhiều mức còn cao hơn Đức.Sinh đẻ,mẹ được nghỉ ba năm ,còn bố sáu tháng .Anh làm thợ tiện có tay nghề cao vì dân ta vốn khéo tay.chị có thì giờ trông con nên cả hai cháu nói sõi tiếng Việt.

       Về  khoàn ăn uống,những món ăn của chuyến bay rất tệ còn về mặt tinh thần thì khá tốt.Phim ảnh,trò chơi …khá phong phú và sách báo đủ loại.Đã lâu chúng tôi mới có dịp cầm trên tay những tờ báo như “Thời Báo Moskva”,”Kommersant”…kể cả tuần báo “Ogoniok-Ngọn Lửa Nhỏ” là tờ báo nhiều người Việt biết tới vì cách đây vài chục năm đã có bài báo của Mendenxtam ca ngợi Hồ Chí Minh “tỏa ra một nền văn hóa không phải của châu Âu mà là nền văn hóa của tương lai”.Lật qua vài trang báo của tờ “Thời Báo Moskva”,ta thấy trên trang đầu là bức ảnh màu chụp hàng dài vài nghìn người dân Moskva,kéo dài từ ga metro Kropotkinskaya , đứng dưới mưa để chờ đến lượt được vào chiêm ngưỡng cây thánh giá của Thánh Andrew ,một di tích thiêng liêng,tại Nhà thờ chính tòa Đức Ki tô Đấng Cứu Thế.  Một loạt các sự kiện đang được mở ra để kỷ niệm 1025 năm của Bí Tích Rửa Tội của Rus tổ chức đồng thời tại Nga ,Ukraine và Belarus.Chúng ta biết rằng Nhà thờ chính tòa Đức Ki tô Đấng Cứu Thế bên bờ sông Moskva là nhà thờ Chính Thống giáo cao nhất và to nhất thế giới.Sau Cách Mạng Tháng Mười và nhất là sau cái chết của Lenin,vị trí đẹp đẽ của nhà thờ được các nhà lãnh đạo Xô Viết lựa chọn để xây dựng một tượng đài lớn mang tên Cung Điện các Xô Viết nhằm tận diệt các tàn dư của tầng lớp “phong kiến bóc lột” và trên đỉnh cao của Cung Điện sẽ là pho tượng Lenin khổng lồ với hai tay giương cao.Ngày 5 tháng 12 năm 1931 theo lệnh Kaganovich,Nhà Thờ bị phá hủy tan tành bời thuốc nổ dinamit.Vì thiếu vốn,vì chiến tranh,vì nạn lụt từ sông Moskva,kế hoạch xây Cung điện Xô Viết bị đình trệ và dưới thời Khrusev,chỗ này biến thành hồ bơi công cộng lớn nhất thế giới.Sau năm 1990,Nhà thờ được mau chóng xây dựng lại với sự đóng góp toàn cầu ,được hoàn tất vào ngày 19/08/2000. Trên trang hai tờ Thời Báo,trong mục tin ngắn có bình luận về cuốn phim tài liệu “Nước Nga được Rửa Tội lần thứ hai”.Điều đặc biệt là trong phim có đoạn Putin kể lại chuyện ông cũng được bà mẹ rửa tội theo đúng nghi thức Chính Thông giáo khi ra đời và phải dầu diếm vì cha ông là “công nhân và là đảng viên Đảng Cộng Sản”.Kể lại chuyện đó,ông cho là rất xúc động và tự hào .Tiếp theo sự kiện Rửa Tội mà đỉnh điểm sẽ là ngày 28 sắp tới,trang báo cũng có những tin về cậu người Mỹ Snowden đang còn tạm trú tại một sân bay Moskva.Nhưng đặc biệt là tin tức,bình luận về vụ Navalny ,một blogger nổi tiếng,người đã chỉ trích đích danh Putin .Năm 2012 ,Nhật Báo phố Wall cho rằng Navalny là người mà “Putin sợ nhất”còn tuần báo Time thì liệt kê anh trong danh sách 100 người có ảnh lưởng nhất trên toàn thế giới.Cách đây một tuần,Navalny đã bị án lao động khổ sai 5 năm.Chỉ một ngày sua khi tuyên án,anh đã được thả trước sức phản kháng mạnh mẽ của nhiều tổ chức…

…Bữa sáng đã được dọn ra,chuẩn bị cho máy bay sắp hạ cánh.Một hộp cháo Nga hơi chua chua.Không có cà phê sáng,cô tiếp viên trả lời.Thật đáng tiếc cho cà phê Trung Nguyên không phát huy được vào lúc này,mà suốt một tháng qua,trải qua nhiều siêu thị châu Âu chúng tôi cũng chẳng thấy bóng dáng cà phê Việt,trừ trong chợ Sapa.Dẫu sao,có lẽ đó không phải lỗi của Aeroflot,một hãng bay “giá rẻ” và cũng có những nụ cưới mỉm của các cô đã “cứng tuổi” ,làm việc mạnh mẽ và tin cậy chứ không thướt tha như các bóng hồng áo dài của hãng bay nhà ta.Máy bay đã chạm đất.Quẳng lại tờ báo Nga với những tin về Nhà Thờ,về Navalny chống lại điện Kremli...chúng tôi bước ra cửa để đón nhận một mùa hè khác với mùa hè châu Âu..

Chết ngạt khi vào khoang kín của tàu , chuyện xưa như Trái Đất !

Thật đau buồn trước cái chết của bốn thợ lặn khi vào khoang ballast của tàu dầu Onekasss One 
http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/554641/truc-vot-tau-malaysia-4-tho-lan-ngat-khi-doc-chet-tai-khoang.html#ad-image-0
Câu chuyện này làm người ta nhớ lại vụ tai nạn tàu Sông Hương năm 1972, cũng chết vì khí ngạt khi vào khoang kín..Bốn mươi hai năm,gần nửa thế kỷ đã trôi qua mà còn để những tai nạn như thế này xảy ra ,thật là một nỗi nhục nhã cho ngành hàng hải Việt Nam !!! Lỗi chắc chắn thuộc về những xác chết, vốn không biết cãi, những xác chết của các gia đình nghèo khó quê quán miền Tây ,còn các ông chủ chắc chắn sẽ vô can,sạch sẽ . Người ta tự hỏi cả một hệ thống kiểm soát dày đặc, cả một công ty đóng tàu Sài Gòn-người tổ chức cuộc trục vớt này-vốn được đào tạo bài bản về an toàn công nghiệp ...đâu cả rồi mà để một tai nạn lãng xẹt này xảy ra ???
Nhưng,không kể trong ngành hàng hải,nhiều cái chết bi thương khác khi vào khoang kín như đào giếng,vào kho...vễn thường xuyên xảy ra trên đất nước này trong khi một cái dụng cụ đo khí độc nay quá rẻ so với sinh mạng con người !!!!

Góp phần đọc "Sức mạnh trên biển" của Mahan -Bài 2

2/Lý thuyết về buồm

Mặc dù vào thời đại của Mahan đã xuất hiện tàu máy hơi nước,dù còn chưa hoàn thiện ,nhưng trong nghiên cứu ,phân tích ,Mahan chủ yếu dựa vào tàu buồm và tàu chèo .Trong thực tế,khi còn làm thuyền trưởng,Mahan nổi tiếng là một sĩ quan “hậu đậu” liên tục để xảy ra các vụ va chạm tàu ,kể cả va vào tàu đang chạy lẫn tàu đang neo .Nói theo ngôn ngữ hiện đại,Mahan không nắm vững trên thực tiễn Luật đi đường,tức là Luật Tránh Va Colreg và ông thích con tàu buồm hơn là các tàu máy hơi bụi bậm,ồn ào,những con “quái vật” chạy than thuở ban đầu .Rõ là ông là một thuyền trường cầm vô lăng kém nhưng cầm bút lại

Phía trái hình vẽ là đầu gió
phía phải là cuối gió

giỏi

Gió tác dụng vào buồm tạo thành lực nâng tương tự như lực nâng cánh máy bay theo nguyên lý Bernoulli,lực đó được phân thành hai phân lực,một đẩy tàu tiến lên,một làm tàu giạt ngang.Phân tích lực tác dụng ,ta mới hiểu vì sao tàu buồm có thể chạy ngược gió .Lúc đó tàu chạy theo một quỹ đạo zic-zắc ,mỗi lần chuyển đó ta gọi là chuyển lèo.Trong chú thích tại trang 42 bản tiếng Việt của phần “Lời Nói Đầu “,Mahan có giải thích về các khái niệm “trên gió”,dưới gió …như hình vẽ kèm theo . Từ vị trí người quan sát,phía từ đó gió thổi tới được gọi là phía đầu gió  (windward/weather gage;  наветренная сторона ;上风) còn phía gió tới là phía cuối gió hay dưới gió (leeward; подветренная сторона ;下风) .Trong các cuộc hải chiến thời đại dùng buồm, tàu được lợi về gió hay đứng trên gió ,chiếm thế “thượng phong” là khi gió tạo điều kiện cho nó tiến thẳng về phía đối phương,còn đối phương thì không thể tiến thẳng về phía nó.Lợi nhất là khi gió hướng thẳng từ vị trí của bên này tới vị trí của bên kia.Nếu con tàu nằm dưới gió  được coi là ở tâm của một vòng tròn thì những điểm nằm trong ba phần tám đường tròn tức là các con tàu D và E trên hình vẽ có thể được coi là có lợi thế về mặt chiều gió với những mức độ khác nhau,so với tàu nằm dưới gió tức là các tàu ở vị trí A và B.Mạn tàu hướng về phía gió thổi tới là mạn đầu gió,mạn phía bên kia là mạn cuối gió,gió làm nghiêng tàu nhất là với tàu cuối gió ,tại mạn đầu gió các súng thần công bị nâng cao tầm bắn,trong khi mạn bên kia các súng chúi xuống biển có khi chạm sát mặt nước.Trong tình trạng dưới gió ,không di chuyển được ,không điều chỉnh được độ nghiêng của tàu trong lúc tàu ở đầu gió đang tiến thẳng và điều chỉnh được độ nghiêng ,phát huy mọi hỏa lực.

Tàu D và E trong 3/8 đường tròn chiếm thế thượng phong còn tàu B và A hoàn toàn  bất lợi về  gió
Ngôn ngữ thuyền buồm gọi các tư thế chạy buồm như sau :
E-chạy cánh cào (running;фордевинд )
D-chạy vát (broad reach;бакштаг )
C-chạy pha chằng (beam reach;галфвинд )

    

Góp phần đọc "Sức Mạnh trên Biển" của Mahan-bài 1

Sau những bài suy tư về Chiến Lược phát triển Đất Nước ,cụ thể là Chiến Lược Biển qua các bài viết của TS Giap Văn Dương và Đăng Xuân Phương có trích dẫn Mahan,nhiều bạn đọc quan tâm tới cuốn sách có tên đầy đủ là "Ảnh hưởng của sức mạnh trên biển đối với lịch sử ,1660-1783",nhưng thường được gọi gọn là "Sức Mạnh trên Biển-Sea Power " của Alfred Mahan công bố vào năm 1850,tức là trước khi Cao Bá Quát  bị Tự Đức chém đầu 5 năm (1855) với tội phản nghịch bảo vệ nông dân chống lại triều đình.   Trong chuyến đi công tác vùng Hạ Châu (Singapore,Malaysia...) vào năm 1844 bằng tàu buồm Phấn Bằng, trong đó có mục tiêu mua tàu Điện Phi chạy bằng hơi nước,Cao Bá Quát đã  nhìn thấy  “ con vật khổng lồ quái dị ” chạy bằng hơi nước đang rẽ sóng phăng phăng từ xa tiến lại, và sáng tác bài thơ  Hồng mao hoả thuyền ca (Bài thơ về chiếc tàu chạy bằng hơi nước của người Anh) với những câu như 

Cao yên quán thanh không  Khói ùn ùn tuôn  lên trời xanh  ,Tả  tác bách xích đôi  Tỏa ra một đống cao hàng trăm thước ,Yêu kiều thuỳ thiên long Ngoằn nghèo như con rồng trên  trời sa xuống ,Cương phong xuy bất khai Gió mạnh thổi cũng không tan .Ông còn miêu tả khá chi tiết con tàu kinh dị này như : Nguy tường ngật lập, ngũ lạng tĩnh  Cột tàu cao chót vót, con quay gió đứng im , Tu đồng trung trĩ, phún tác yên tối ngôi Ở giữa có ống khói phun khói ra ngùn ngụt , Hạ hữu song luân triển chuyển đạp cấp lãng Bên dưới có hai chiếc guồng xoay chuyển liên hồi đạp sóng dồn , Luân phiên lãng phá, ẩn kỳ sinh nộ lôi Guồng quay, sóng đánh tung toé ầm ầm như tiếng sấm rền ,Hữu thời hoành hành,đảo tẩu tật bôn mã Có lúc đi ngang chạy ngược như ngựa phi,Vô phàm,vô lỗ vô nhân thôi Không buồm không chèo cũng không người đẩy  ,Long nha Xích khảm bách lý ngoại Từ những đảo Nanh Rồng,Đá Đỏ xa hàng trăm dặm,Đàn chỉ tảo khước kinh lan hồi Chỉ búng ngón tay đã vượt qua những đợt sóng kinh người

Càng đi xa,Cao Bá Quát càng thấy rõ nhiều vấn đề và điều thu hoạch thứ hai của Cao Bá Quát, là ông gần như phủ nhận  thứ văn học nhà nho mà người ta đã nhồi vào đầu ông từ lúc còn đi học.Sau khi đi Batavia về,mấy năm sau, ở Ðà Nẵng, ông viết một bài thơ dài tâm sự với bạn trong đó có câu :

Tự tùng phiếm hải lịch ba sơn (tức Batavia)
Thủy giác lục hợp hà mang mang
Hướng tích văn chương đẳng nhi hí
Thế gian thùy thị chân nam tử
Uổng cái bình sinh đọc thư sử

Ðại ý là: Từ chuyến đi thuyền trên biển sang tới Batavia, thì mới hiểu rằng trong cõi trần này rất rộng lớn và thấy rằng những chuyện văn chương mà tôi học được từ xưa, đều là chuyện trò chơi con trẻ cả. Và ông ấy ước rằng: Nếu trong thế gian này, có người nào là chân nam tử tức là người có bản lĩnh thật sự, thì mong người đó đừng uổng công, cái công bình sinh đời Cao Bá Quát đã bỏ ra rất nhiều năm để đọc thơ và đọc sử. 

Một nhà nho phủ nhận cái vốn liếng văn hóa cổ truyền! Lúc đó, ông đã khám phá ra, nó là một cái gì vụn vặt và sáo hủ, mà nhà nho đứng trong thời đại đó, có lẽ nên quẳng đi để đương đầu với những vấn đề mới của đất nước. Câu chuyện Cao Bá Quát có lẽ gây cho ta nhiều cảm xúc khi đọc Mahan vào lúc này,dù chậm hơn một thế kỷ ,nhưng muộn còn hơn không và việc nhà xuất bản Trí Thức cho ra đời bản dịch cuốn sách trong tủ sách Tinh Hoa vào năm 2012 là một việc làm đáng hoan nghênh .Khi Mahan công bố lý thuyết Sức Mạnh trên Biển là đã đóng góp lớn lao cho cuộc toàn cầu hóa lần thứ nhất:chủ nghĩa đế quốc toàn cầu ,nhiều dân tộc bị áp bức nô lệ,thực dân vơ vét tài nguyên.Nỗi đau mất nước của dân tộc ta cũng là nỗi đau từ biển cả đại dương.Ba năm sau khi Cao Bá Quát từ trần,tháng Tám năm 1858,liên quân Pháp-Tây Ban Nha tấn công cảng Đà Nẵng mở đầu một thời kỳ Pháp thuộc.Tháng Chín năm 1940 ,Nhật tiến vào Đông Dương,vào cảng Hải Phòng từ đảo Hải Nam.Năm 1964,quân viễn chinh Mỹ đổ bộ vào cảng Đà Nẵng sau nhiều năm tham gia chiến tranh bằng cách cố vấn viện trợ!Đọc Mahan vào lúc này,khi thế giới đang trong giai đoạn toàn cầu hóa lần thứ hai,chủ quyền trên biển của đất nước đang bị đe dọa nghiêm trọng,nhiều vấn đề "dân sinh,dân khí,dân trí" vẫn còn nguyên vẹn như cách đây 100 năm khiến cho chúng ta không khỏ đau lòng.Bỏ qua mọi mặc cảm ,kiêu ngạo vốn có đối với một lý thuyết "phản động,thực dân,bênh vự cho chủ nghĩa đế quốc",chúng ta cần có thài độ khoa học phê phán khi nghiên cứu Mahan,một trước tác đã được loài người đón nhận hồ hởi trong tinh thần phê phán suốt một thế kỷ qua
1/Để đọc cuốn sách,chúng tôi có đường dẫn giúp các bạn tới bốn phiên bản Anh,Nga,Trung,Việt  file pdf :
-bản tiếng Anh do nhà xuất bản Boston Little Brown and Company ấn hành lần thứ 12 ,ghi rõ giữ bản quyền nằm 1890 bới A.T.Mahan và 1918 bời Ellen Lyle Mahan.Bản này xuất bản pdf free download trên mạng,tại đây
-bản tiếng Nga Мэхэн А.Т. Влияние морской силы на историю 1660-1783. nhà xuất bản  Terra Fantastica và Военная Литература xuất bản 2002.Bản này do  viên sĩ quan-nhà sử học  Hải quân Nga hoàng tên là N.P. Azbelev (Н.П. Азбелев) dịch năm  1895,được giáo sư,nhà sử học Hải quân Nga Dotsenko V.D. (ДОЦЕНКО Виталий Дмитриевич) xem lại,viết lời mở đầu và lời bạt ,cả hai được sử dụng trong bản tiếng Việt,cũng giúp cho người đọc Việt hiểu hơn về Mahan,xin bấm vào đây
-bản tiếng Trung 《海权对历史的影响》tức "Hải quyền đối lịch sử đích ảnh hưởng" của tác giả Mahan mà tiếng Trung gọi là Mã Hán (tên đầy đủ là   阿尔弗雷德·赛耶·马汉)  do nhà xuất bản Quân Giải Phóng  " 解放军出版社" xuất bản năm 2006.Bản dịch do hai dịch giả Bản tiếng  An Changrong (An Thường Dung) và Cheng Zhongqin (Thành Trung Cần) tức 安常容 và 成忠勤 cùng dịch ,xuất bản lần đầu vào  ngày 23/04/1996 .Trong lời nói đầu ,nhà xuất bản có nói rõ :đây là thành tựu không phải chỉ để hải quân mà toàn quân phải học tập! Bản pdf công khai free trên mạng,xin bấm vào đây
-bản tiếng Việt do Phạm Nguyên Trường dịch,Nhà xuất bản Trí Thức ấn hành lần đầu 500 cuốn vào 2012,lần hai 500 cuốn vào năm 2013 .Chúng tôi scan và đưa lên mạng những bài của V.D. Dotsenko và 3 trang Lời nói đầu,27 trang  Dẫn nhập,71 trang chương 1-Những thành tố của sức mạnh trên biển .Có lẽ đó là những phần hấp dẫn lý thú nhất trong toàn bộ hơn 650 trang của bản tiếng Việt vì 13 chương còn lại là những nghiên cứu lịch sử hải quân 1660-1783 để minh họa cho các luận điểm mà tác giả đưa ra tại chương 1 với nhiều kiến thức về hải chiến thế kỷ 17,18 làm nặng đầu những người dọc không cần nghiên cứu quá tỷ mỉ các trận đánh xa xưa.Việc scan này là xuất phát từ nhu cầu bản thân ,thường đọc văn bản trên máy tính bảng hay Kindle ,nhẹ nhàng mang theo người thay vì một quyển sách đồ sộ và đưa lên mạng mong phổ biến được cho mọi người.Tất nhiên ,việc này chưa xin phép nhà xuất bản mà tại trang lót,nhà xuất bản có nhắc tới bản quyền và vi phâm pháp luật.Vả lại,chúng ta biết rằng với sinh viên nước ngoài,mà bản thân người viết này cũng có dịp là học trò,việc photo cho phép một số trang chứ không phải toàn bộ cũng là một việc được phép !
2/  Những chiến thuyền trước thế kỷ 20 được Mahan nhắc tới là  thuyền galley,tàu chiến tuyến ,tàu frigate.Để hiểu được những điều Mahan bình luận,ta cần tìm hiểu qua những đặc điểm của ba loại tàu này :
2.1 thuyền galley -trước đây trong nhiều văn bản tiếng Việt gọi là ga-le theo tiếng Pháp là  galere ,trong khi

Galley thời trung thế kỷ

đó tiếng Anh gọi là galley ,tiếng Trung là  帆桨战船 ,tiếng Nga là галера .Đầu tiên đó thuyền chèo thời cổ xưa ,người chèo thuyền vất vả nên thành ngữ “cho xuống galere chèo thuyền “tức là đi lao động khổ sai .Vào thời trung thế kỷ tới thế kỷ 17-18,đó là thuyền chiến chạy bằng mái chèo, có mặt trong đội tàu của hầu hết các nước châu Âu. Loại thuyền này có chiều dài 40 - 60 m, rộng 4 -7,5m, mớn tới 2m, 16 - 32 cặp mái chèo dài tới 15m, được xếp thành một hàng; tốc độ khi chèo đạt tới 7 hải lý/giờ;có buồng phía đuôi và mũi nhọn nhô ra làm chức năng đâm húc vào thuyền địch . Khi pháo xuất hiện thì mũi húc thôi không đóng vai trò vũ khí chính nữa ,mà nó được nâng ngang mức boong chính và dùng làm cầu leo sang đánh giáp lá cà và để căng buồm. Từ thế kỷ 14, dọc theo mạn thuyền galley người ta đặt những dầm dọc để cố định cọc chèo, trên những dầm này đặt mạn giả. Đồng thời galley cũng được trang bị pháo nhiều loại vũ khí như súng bắn đá,pháo…. Thuyền viên galley lên tới con số 450 người, người chèo ( 5 - 9 người một mái chèo) ngồi trên ghế băng, giữa các hàng ghế là lối đi. Đầu tiên galley được điều khiển bằng 2 mái chèo lái, tới cuối thế kỷ 13 thì thay bằng bánh lái. Galley có hai buồm xiên, được sử dụng như động cơ phụ..Ở nước ta,các loại thuyền từ Cổ Lâu thời nhà Hồ cho tới các loại thuyền trên Cửu Đỉnh thời nhà Nguyễn có thể xếp vào loại thuyền galley này
2.2 tàu chiền tuyến ,trong bản dịch Mahan tiếng Việt gọi là thuyền chiến ,không lột tả được nội dung sự

Đuôi tàu Victory trong ụ ,ảnh chụp năm 2007

việc.Tên của tàu chiến tuyến tiếng Anh là ship-in/of-the-line ,tiếng Trung là 风帆战列舰,tiếng Nga là Линейный корабль парусный.Đó là loại tàu chiến được đóng từ thế kỷ 17 tới giữa thế kỷ 19 để tham gia các cuộc hải chiến với chiến thuật dàn hàng ngang (line of battle)  .Trong chiến thuật này,các tàu được nối đuôi nhau dàn hàng ngang song song với với hàng tàu của đối phương để tận dụng tối đa hỏa lực phóng ra từ mạn tàu tiêu diệt quân địch.Vì thế phần thắng luôn luôn thuộc về phía trang bị những tàu lớn với hỏa lực mạnh. Tới cuối những năm 1840 ,máy hơi nước ra đời đã giúp cho ít chịu ảnh hưởng của sức gió ,nên đã xuất hiện những tàu chiến tuyến không còn hoàn toàn chạy bằng buồm mà đã có thêm máy hơi nước và

Mặt cắt tàu chiến tuyến ba boong 1-kho đạn;
2-khi giữ thuốc súng và đạn tín hiệu;3-các dự trữ ;4- đường nước;
5-đạn bắn ra;6-đại bác có dây chằng ;7-boong trên

chân vịt dù vẫn được đóng bằng gỗ. Tới năm 1859 xuất hiện chiếc tàu chiến bọc thép ,đó có thể coi là tổ tiên của các tàu chiến thế kỷ 20.Hiện nay chỉ còn lại duy nhất một tàu chiến tuyến còn sót lại,đó là chiếc Victory của đô đốc Anh Horatio Nelson trong trận Trafalgar mà Mahan nhắc tới nhiều lần trong cuốn sách  .Con tàu nằm trong ụ tại Portsmouth,hiện nay vẫn đang tu sửa để trở thành con tàu bảo tàng.Được sự giúp sức của các nhà cố vấn phương Tây,tàu chiến tuyến chắc cũng đã hiện diện trong đội tàu nước ta thời Nguyễn mà những khẩu súng thần công hiện nay được phát hiện tại nhiều nơi như khu vực Ba Son vốn là Xưởng Chu Sư thời Nguyễn,khu vực xưởng CARIC bên Thủ Thiêm thành phố Hồ Chí Minh.
2.3-tàu frigate mà trong bản dịch Việt gọi là tàu khu trục,không phản ảnh đúng nội dung của Mahan .Tàu frigate ( frigate; 巡防舰 ; Фрегат) là một loại tàu chiến mà ý nghĩa của tên gọi thay đổi theo thời gian.Trong kỷ nguyên buồm,đó là những chiến thuyền ba cột buồm .Thế Chiến II,những tàu frigate chính là các tàu khu trục hộ tống (Destroyer Escort) ,những tàu quét lôi nhỏ,trang bị vũ khí nhẹ,tốc độ tương đối chậm,đi hộ tống các đoàn vận tải.

Vào thế kỷ 17, từ frigate được sử dụng để chỉ mọi tàu chiến được chế tạo nhằm đạt tốc độ và có tính  cơ động cao, nên các tàu có tính năng như vậy thường được mô tả là "được chế tạo như frigate". Chúng có thể là những tàu chiến mang dàn pháo chính là pháo gắn trên bệ bố trí trên một boong duy nhất hoặc trên hai boong tàu (với những khẩu pháo trên bệ nhỏ hơn bố trí trên boong trước và boong sau con tàu). Frigate được dùng chung để chỉ những con tàu quá nhỏ không thể đứng trong dàn hàng chiến trận (line-of-battle), mặc dù các tàu chiến tuyến ban đầu thường được xem là tàu frigate do chúng được chế tạo để có tốc độ nhanh.

Tàu frigate mang tên Constitution của Mỹ hiện nay
như một tàu bảo tàng tại Boston

Sang thế kỷ 18 , từ ngữ này được dùng để chỉ những con tàu thường dài ngang với tàu chiến tuyến, có cáccánh buồm vuông (square-rigged)  trên cả ba cột buồm, nhưng nhanh hơn và trang bị vũ khí nhẹ hơn, sử dụng trong nhiệm vụ tuần tra và hộ tống. Trong một quy định của Bộ Hải quân Anh,tàu frigate là những tàu được xếp hạng  có ít nhất 28 khẩu pháo, mang dàn vũ khí chính trên một boong liên tục duy nhất là boong trên, trong khi tàu chiến tuyến thường có hai hoặc nhiều hơn các boong liên tục mang các dàn pháo.Bắt đầu vào khoảng năm 1858 Hải quân Anh và Pháp bắt đầu chế tạo tàu frigate bọc thép (armoured frigate) là một kiểu tàu chiến bọc sắt đầu tiên,trong một thời gian dài là kiểu tàu chiến trên mặt nước mạnh mẻ nhất. Thuật ngữ "frigate" được sử dụng vì kiểu tàu này tiếp tục mang dàn hỏa lực chính trên boong trên duy nhất và chạy liên tục duy . Những chiếc thiết giáp hạm (battleship) cuối thế kỷ 19 được phát triển từ những tàu frigate bọc thép hơn là từ những tàu chiến tuyến .

Trong hải quân hiện đại, tàu frigate được sử dụng để bảo vệ các tàu chiến khác và các tàu buôn, đặc biệt là như những tàu chống ngầm cho những lực lượng đổ bộ viễn chinh, các đội tiếp liệu dọc đường, và các đoàn vận tải,cho nên đôi khi người ta coi tàu frigate là tàu hộ tống. Nhưng những lớp tàu được gọi tên là "frigate" đồng thời cũng rất giống với tàu corvette (tàu hộ tống nhỏ),tàu khu trục (destroyer),tàu tuần dương (cruiser), và thậm chí là với cả thiết giáp hạm (battleship).

Gần đây Hải quân Nga đã chính thức xếp hạng tàu có lớp tàu frigate thay cho các cách gọi tàu hộ tống…trước đây 

3/Lý thuyết về buồm 

Để hiểu các trận hải chiến dùng thuyền buồm,ta cần hiểu về buồm.Chúng tôi sẽ trình bày trong bài 2

  

Tổng Giám đốc Vinashin Vũ Anh Tuấn

Báo chí hôm qua đưa tin Vũ Anh Tuấn nhận chức Q.Tổng Giám Đốc Vinashin còn mình nhận được tin này từ Thái Văn Hùng vài ngày trước.Biết V.A.Tuấn từ khi T.còn làm trưởng phòng vật tư ,một con người luôn tỏ ra mình có trình độ Anh ngữ tương đối và hiểu biết về tàu bè.Sau khi học DHKT QD ,T còn học thêm bằng máy tàu DHHH  .Chúc mừng Tổng Giám đốc ,người thuyền trưởng lèo lái con tàu Vinashin vào ...giờ thứ  25 ,khi toàn bộ thủy thủ đoàn đã mặc áo phao thoát thân còn thuyền trưởng định ...sống chết cùng con tàu ?? 

7 THUYỀN TRƯỞNG CÙNG TRÊN MỘT CHIẾC TÀU !

Lịch sử hàng hải Việt Nam phải ghi một kỷ lục Guiness :vào quãng cuối tháng Năm năm 1975,trên tàu Đồng Nai từ Hải Phòng vào Sài Gòn ,chuyến vận chuyển thứ hai sau Sông Hương bằng tàu biển ,có 7 ông thuyền trưởng với đồng phục ,mũ lon đầy đủ cùng đứng trên đài chỉ huy đón ông hoa tiêu Sài Gòn Tôn Thọ Khương-bạn học cùng với một số trong 7 ông capt -bước lên tàu làm nhiệm vụ.Đại phó tàu đó tên là Cao Trọng Tùng kể rằng Hoàng Văn Duyệt quê Hải Dương học Odessa là capt chính thức,sĩ quan hải quân Bình là capt cố vấn còn lại 5 ông capt cố vấn đếu là dân miền Nam,phần lớn là  Bá Nghệ Sài Gòn,cùng trường với hoa tiêu họ Tôn mà vài năm sau cũng "tiến bộ" trở thành anh hùng thời ký đổi mới,đó là Đặng Văn Qua,Nguyễn Văn Hóa,Nguyễn Ý Nết,Vũ Cao Lãnh,Nguyễn Văn Chút   ! Chuyến biểu dương lực lượng hàng hải miền Bắc "XHCN" trước miền Nam chưa có một đội tàu quốc gia hùng mạnh mà chỉ có các ông chủ Trần Đình Trường...đã cao chạy xa bay ,biểu dương nền đào tạo hàng hải "ưu việt" so với lò hàng hải Phú Thọ nhỏ bé,con tàu  lại chuyên chở 11 đoàn văn công với chương trình biểu diễn giao hưởng sang trọng tại Nhà Hát Thành Phố Sài Gòn đầy sức thuyết phục về một nền văn hóa dù sinh ra trong bom đạn...
Nhưng,dủ biểu diễn hay ho tới mấy,cuối cùng ,sự thực đời thường vẫn phải bộc lộ hết.Chúng ta hãy nhớ tới Olympic Moskva hoảnh tráng năm 1980 không thể cứu vãn được sự sụp đổ của một đế chế đã vượt qua "giai đoan XHCN đang trên con đường xây dựng CSCN"     .Chúng ta nhớ tới Hội chợ toàn cầu tổ chức tại Thượng Hải cách đây hai năm,với những khối nhà khổng lồ của Trung Hoa vĩ đại và cái nhà tranh tre Việt Nam với lời răn dạy cho toàn thế giới đề ngay ngoài cửa bằng nhiều thứ tiếng vì sợ rằng nhân dân thế giới không biết dùng người  :Hiền tài là nguyên khí quốc gia và những buổi nhảy nhót tốn kém của đoàn văn công đưa từ Hà Nội sang.Trong khi đó,với bọn "giảy chết",không được làm triển lãm bằng tiền thuế của  người dân,các hãng tư bản ,các công ty phải trổ tài.Dân Tàu nườm nượp xếp hàng vào gian Mẩy Của chỉ để xem du học Mẽo ra sao còn tại gian Phả Của ,dân Thượng Hải chen chúc trầm trồ ngắm nhìn chiếc ví Louis Vuiton trên tay người mẫu điện ảnh.Thấy gian Bắc Triều Tiên thoáng đãng,tôi bước vào.Ngay ngoài cửa là dòng chữ điện tử lấp lánh :Thật vinh hạnh được là công dân đất nước của Kim Tướng Quân.Một ông quan chức ngủ gật,ngồi bên tủ kính đầy ắp các bưu ảnh  

Ngày ban đầu

  Một lần có mấy chuyên gia kỹ thuật ở Schlumberger sang Petrovietnam. Tôi được giao nhiệm vụ dẫn họ tham quan giếng khoan thông số Phủ Cừ và Viện Dầu khí ( khi ấy còn ở  Hưng Yên). Khi ông Lanata cùng mấy kỹ sư của Schlumberger và tôi đến đoàn 36Y do Đỗ Văn Việt bạn tôi làm đoàn trưởng, tôi thấy hai gương mặt lạ đi theo. Sau tôi được biết đó là hai đồng chí bên An ninh vừa mới tới. Họ cùng ra khoan trường. Lúc ấy đang kéo cần. Bộ khoan cụ được đặt chềnh ềnh trên mặt sàn. Lanata tiến tới ngắm nghía một lát rồi lấy ngón tay quệt nhẹ vào cần ống xem chất lượng dung dịch, rút khăn mùi xoa ra lau tay rồi nhét lại vào túi quần. Tôi ngạc nhiên là ngay sau đó, hai “thám tử” của ta cũng ngó nghiêng, lấy ngón tay quệt vào cần ống rồi lau bùn vào mùi-xoa ( nghĩa là lặp lại y nguyên những động tác ấy). Có lẽ họ sẽ đem về phân tích để theo dõi tiếp. Trở về khu Nhà Thành xưa, trước khi bước lên tham quan các phòng thí nghiệm, nhìn thấy Tòa nhà có kiến trúc đẹp đẽ, lại có mấy dòng chữ Pháp ở phía trên, Lanata rút máy ảnh chụp liền mấy cái. Không dè “hành động khuất tất” này bị phát hiện. Sau khi tham quan xong, ra tới cổng thì ông ta bị bảo vệ giữ lại và yêu cầu thu lại phim. Lanata phản ứng. Sau phải có sự can thiệp của anh Trần Xanh và phía ta đã xin lỗi khéo, vụ việc mới ổn thỏa. Thì ra quân mình, với tinh thần cảnh giác cao độ đã hành động sớm.”Bọn này giả vờ chụp ảnh bên ngoài như thế mang về nước rồi phóng laze vào là thấy hết các phòng thí nghiệm bên trong Nguy hiểm quá!”. Những câu chuyện thuở ban đầu như thế, sau nghĩ lại mà cười ra nước mắt.

Phố Tôn Đức Thắng tại Odessa

Đọc trên mạng mới biết chuyện này :"Обсерваторный переулок, недавно переименованный каким-то шутником (!!!) в переулок Тон Дык Тханга. Жуткое издевательство над одесской микротопонимикой."(http://zanuda-32.narod.ru/ODESSA/SLEZY/slezy.htm )
và bài này nữa :http://reporter.delfi.ua/news/reporter/odesskie-ulicy-ideologicheski-zachischayut.d?id=1415327 ,họ nêu lên cần loại bỏ việc đặt tên theo ý thức hệ
Họ viết rằng "Давно уже исчезли с карты города Ленин и Маркс, Энгельс и Роза Люксембург, Киров и Воровский, Ворошилов и Дзержинский, Тон Дык Тханг и Чичерин, Петр Великий и Фрунзе, Советская Армия и Ленинская Искра... Расходуемые средства на замену табличек, неудобства для проживающих и работающих на "реставрируемых" улицах мало заботят власть имущих. Как и допускаемые грамматические ошибки в названиях. Особенно много их при написании на украинском языке."
  Địa chỉ một người dân là 
д8, c 2006 г. Одесса, Дерибасовская ул., д8. Приморский р-н. Бассейн: ООО Семья, 2001-2002 гг. Одесса, Обсерваторный пер. (Тон Дык Тханга пер.), 1
trong khi một trang trong nước ,Nguyễn Xuân Toàn viết  là :
"Để tưởng nhớ người thanh niên cách mạng Tôn Đức Thắng sau này là Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tại nước Cộng hòa Ucraina Hội đồng thành phố và thị trưởng thành phố Odessa  đã quyết định lấy tên Chủ tịch Tôn Đức Thắng để đặt tên cho một đường phố. Năm 1957, tại đây đã có một đường phố mang tên Tôn Đức Thắng, nhưng đến đầu thập kỷ 90 thế kỷ XX (20) phố này đã đổi tên. Phố Tôn Đức Thắng hiện nay thuộc quận Kiev, một quận lớn của thành phố Odessa. Phố dài khoảng 700m nằm gần bờ biển. Ngày 25 – 4 – 2004, ngài thị trưởng thành phố cắt băng khai trương lễ đặt tên phố Tôn Đức Thắng nhân kỷ niệm 85 năm sự kiện “Biển Đen”. Nhân dịp này Nhà nước Ucraina đã mời người thân của Chủ tịch Tôn Đức Thắng đến dự lễ kỷ niệm."
Còn trang mạng của Bảo Tàng Tôn Đức Thắng viết:
- Lãnh sự quán Cộng hòa Pháp tại thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển giao cho Bảo tàng các tư liệu viết về cuộc binh biến của hải quân Pháp tại Biển Đen vào tháng 4/1919 chống lại cuộc can thiệp bằng vũ trang của các nước đế quốc vào nước Nga Xô Viết mà Bác Tôn là người đã kéo lá cờ đỏ phản chiến trên chiến hạm France. 
- Lãnh sự quán Ucraina tại thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển giao cho Bảo tàng các tư liệu về việc đặt tên đường Tôn Đức Thắng tại thành phố Odessa theo quyết định số 229, ngày 03/04/1980, nhằm mục đích vinh danh và tưởng nhớ đến nhà hoạt động cách mạng – quốc tế nổi tiếng, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam Tôn Đức Thắng.
Đặc biệt, các công dân Ucraine sưu tầm và chuyển giao cho Bảo tàng 02 hiện vật quý là Quyết định đề nghị đổi tên phố nhỏ Bezymiannyi (quận Kiev, thành phố Odessa, nước Cộng hòa Ucraina) thành phố Tôn Đức Thắng và cuốn sách về tên đường phố ở Odessa, trong đó có đường Tôn Đức Thắng. Bảo tàng trân trọng tiếp nhận 02 hiện vật trên bởi đây không chỉ là hiện vật quý về Bác Tôn mà còn là sự trân trọng tấm lòng của người dân Uraina đối với Bác Tôn nói riêng, với Việt Nam nói chung. 

Theo địa chỉ trên mạng có thể hiểu là đường phố Tôn Đức Thắng được chuyển đổi từ phố nhỏ Bezymiannyj ,nay lại bị trả về tên Observatornyj ????

Đọc lại tiểu sử của cụ thì thấy trang mạng Nga nói cụ làm trên tàu Waldeck-Rousseau còn các tài liệu Việt Nam ghi là tàu France ,không rõ tài liệu của sứ quán Pháp ghi là tàu nào.Tham gia hải quân Pháp phải có số lính đầy đủ,tên tàu,sao sứ quán Pháp chỉ cấp cho các "bài viết"???

Có tin được không?Ngoại cảm tìm tàu đắm!

Nhà ngoại cảm tìm tàu đắm, dìm chết 5 người

Ông Trần Văn Dĩnh, Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Trường An cho biết, những phán đoán mà nhà ngoại cảm Nguyễn Văn Lư đưa ra về vị trí đắm tàu, đặc điểm thuyền viên mất tích gần như chính xác. Đáng kinh ngạc nhất là có một trong 5 thuyền viên mất tích được vớt lên trong tư thế ôm cột, khi anh này đang cố gắng lên khoang trên để thoát nạn.

>>Đắm tàu trên biển, 7 thuyền viên mất tích

Liên quan tới vụ đắm tàu NĐ 2222, mang tên Hoàng Thịnh 08 ngày 5/9 vừa qua, sau nhiều ngày nỗ lực tìm kiếm, ngày 12/9, đoàn cứu hộ đã xác định được chính xác vị trí đắm của con tàu và vớt được xác của 5 trong tổng số 6 nạn nhân, bao gồm:

Phạm Hải Toàn (SN 1952), trú Hải Ninh - Hải Hậu; Lưu Văn Doanh (SN 1946), trú tại Cát Thành - Trực Ninh, trú tại Cát Thành - Trực Ninh; trú tại Cát Thành - Trực Ninh, Lưu Văn Khanh (SN 1989), trú tại Cát Thành - Trực Ninh; Nguyễn Văn Thơm (SN 1970), trú tại Cát Thành - Trực Ninh; Nguyễn Văn Thành (SN 1989), trú tại Cát Thành - Trực Ninh, cùng tỉnh Nam Định.

Một trong số thuyền viên may mắn thoát chết trong vụ đắm tàu ĐN 2222.

Trong đó, 3 nạn nhân đầu tiên được tìm thấy lúc 8h sáng 12/9, còn 2 nạn nhân sau được phát hiện và vớt lúc 17h chiều cùng ngày.

Được biết, trước khi tiến hành tìm tàu đắm ở vị trí mới, các đại diện của Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Trường An (chủ quản tàu NĐ 2222) đã tới Liên hiệp hội UIA (viết tắt của Liên hiệp hội tin học và ứng dụng) tiến hành cầu siêu và nhờ sự giúp đỡ của nhà ngoại cảm Nguyễn Văn Lư.

Tại đây, nhà ngoại cảm này khẳng định: “Muốn tìm thấy tàu thì phải chếch hướng tìm kiếm sang tây-nam khoảng 6 hải lý, chỉ trong nay mai là tìm được tàu, hiện có 6 xác chết ở khoang dưới của tàu. Trong đó, có một nạn nhân chết trong tư thế ôm cột khi cố gắng leo lên khoang trên của tàu".

Nhà ngoại cảm Nguyễn Văn Lư.

Ông Trần Văn Dĩnh, Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Trường An cho biết, những phán đoán mà nhà ngoại cảm Nguyễn Văn Lư đưa ra về vị trí đắm tàu, đặc điểm thuyền viên mất tích gần như chính xác. Đáng kinh ngạc nhất là có một trong 5 thuyền viên mất tích được vớt lên trong tư thế ôm cột, khi anh này đang cố gắng lên khoang trên để thoát nạn.

Về việc trục vớt con tàu bị chìm, ông Dĩnh cho biết, nếu thời tiết đẹp, suôn sẻ thì sẽ trục vớt tàu ngay.

Những thông tin trên đây cần tiếp tục có sự vào cuộc, kiểm chứng của các nhà khoa học và cơ quan chức năng. Được biết nhà ngoại cảm Nguyễn Văn Lư từng tham gia tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Hiệu, người hi sinh trên đoàn tàu không số.

Hiện nay, thi thể cuối cùng của đoàn thuyền viên trên tàu ĐN 2222 đang được tiếp tục tìm kiếm.

Trước đó, như báo chí đã đưa tin, tối 5/9, chiếc tàu Hoàng Thịnh 08 mang số hiệu NĐ 2222, trọng tải khoảng 2.722 tấn khi đến khu vực tọa độ 107028’N - 20036’E thuộc vùng biển Cát Hải - Hải Phòng bị sóng to gió mạnh đánh đắm.

(Theo Giáo dục Việt Nam)

            http://vietnamnet.vn/vn/xa-hoi/88473/nha-ngoai-cam-tim-tau-dam--dim-chet-5-nguoi.html

Xuồng đệm khí của Đinh Văn Thành

Do Đoàn Văn Nhu giới thiệu tôi mới biết bài này.Mong rằng đó là những cố gắng rất đáng hoan nghênh nhưng tránh những hoang tưởng thường có ! “Hạ thủy” tàu đệm khí Võ Hồng Sơn
	Thứ sáu, 07/10/2011 02:01
	(ĐSCT) Con đường vào kênh 5 của Nông trường Phạm Văn Hai (nay đổi tên thành Công ty giống & cây trồng thành phố Hồ Chí Minh) sau cơn mưa của đêm trước lầy lội như đi vào... chiến khu Đ, dù nó chỉ cách trung tâm thành phố chưa đầy 20km. Phải cố chạy ì ạch đến cuối con đường, sau khi vượt qua 1.600 mét “băng đèo vượt suối” mới đến được trại nuôi heo rừng của ông Thành. Trước mắt chúng tôi là chiếc cổng sắt xiêu vẹo qua năm tháng, đã rỉ sét bên cạnh tấm bảng nhỏ ghi “Bán con giống heo rừng lai F4, Gà vườn & Trứng, Rượu đế ngon”. Tôi được cho hay, sáng nay sẽ thử chiếc tàu đệm khí, dù chưa phải lần đầu tiên tại Việt Nam nhưng cũng đứng hạng thứ ba sau “tàu đệm khí Hai Lúa” và Trường Đại học Bách khoa chưa đầy một tuần. Dường như phong trào chế tạo tàu đệm khí tại Việt Nam đã đến lúc phát triển và mang lại hiệu quả. Chiếc tàu của ĐH Bách khoa dù chưa xuống nước cũng đã dạo quanh sân bóng đá của trường với tốc độ của một người “nhàn hạ”. Lần này, chúng tôi được cho hay tàu của ông Thành sẽ chạy ngay trên mặt nước trong mương... chuồng heo!   Sáu Nghĩa chỉnh sửa một vài chi tiết máy  Đúng 10 giờ sáng, Sáu Nghĩa, anh vợ ông Thành, bước lên tàu, đậu ngay trên bãi cát cạnh nhà mát mở máy. Động cơ rú lên và con tàu đang nằm bẹp dí dưới đất lồng lên như một con cóc, do chiếc phao từ bên dưới được nén hơi. Khói bụi bốc lên mù mịt. Sau một lúc tạo được ổn định ở độ cao 30cm, con tàu nặng gần 200kg trở nên nhẹ nhàng như một cái bong bóng, động cơ đẩy được phát động. Cánh quạt rít lên, tống gió ra phía sau như một cơn bão. Con tàu lao thẳng xuống mé nước cách đó chừng 15 mét. Do mực nước mương còn khá sâu, mấy người phải chạy đến phụ, đỡ nó. Con tàu bắt đầu rú ga, nước văng tung tóe. Cánh lái bẻ cong, nó phóng tới. Hai động cơ rú lên cùng lúc, âm thanh nghe rộn ràng như tiếng máy bay đầm già. Nâng lên khỏi mặt nước 30cm, nó bay nhẹ nhàng như một con ó rà cánh từ trên cao xuống để săn những chú cá khù khờ. Cái lợi của tàu đệm khí là không lệ thuộc độ sâu của mực nước. Chỉ cần 10cm nước là nó vẫn có thể đi tới y như trên bộ, miễn là có mặt phẳng. Ngay cả trên bùn nó vẫn cứ chạy. Tiếng vỗ tay vang rân. Ông Thành hét lớn: “Điện Biên Phủ lần nữa! Thắng rồi!”. Tôi thắc mắc hỏi: “Tại sao anh gọi là Điện Biên Phủ?” - “Tôi bắt chước Đại tướng Võ Nguyên Giáp: bắt được tướng thì mình là tướng! Làm được cái mà tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống và Lê Đình Tuân làm được thì mình là... hề hề, tiến sĩ rồi, phải không? Ông Sáu Nghĩa này cũng là tiến sĩ nữa!”. Thế thì ông Thành này thực sự là ai? Nhìn mái tóc bạc, tướng tá phốp pháp và cái hàm râu dê của ông, người ta nghĩ ngay đến một lão Hai Lúa ở vùng Trà Lồng, Trà Cú, Sóc Trăng..., nhất là khi nghe ông văng tục. Chiếc tàu dài 4 mét, ngang 1,4 mét, sơn màu đỏ đen, bên hông có dòng chữ “Tàu đệm khí Việt Nam - Võ Hồng Sơn”. Ông Thành cười nói: “Đó là tên của Phó tổng biên tập Báo Sài Gòn giải phóng, qua đời năm 2007” - “Hai anh có quan hệ gì với nhau?” - “Tôi là cộng tác viên ban quốc tế của Báo SGGP” - “Hả? Tên thật anh là gì?” - “Đinh Công Thành” - “Tiên sư nhà anh! Nói tiếp đi!” - “Chúng tôi quen nhau năm 2005 tại nhà anh Trần Tử Văn, Phó tổng biên tập Báo Công an TPHCM. Lúc đó anh Sơn chuẩn bị ra tờ SGGP 12 giờ, mời tôi về phụ trách trang quốc tế. Chúng tôi cộng tác với nhau một thời gian và trở nên thân thiết. Tôi cho biết đang nghiên cứu về tàu đệm khí ứng dụng cho Việt Nam, anh Sơn rất thích thú và hứa hỗ trợ hết mình. Hình như anh linh tính một chuyện gì đó chẳng lành, và làm một điều phước lớn. Đó là tặng cho tôi một số tiền khá to sau một trận nhậu rắn rùa say bí tỉ bên Thị Nghè để nghiên cứu. Không ngờ đến tháng 9-2007 anh qua đời vì tai biến mạch máu não. Tôi vẫn tiếp tục công trình cho đến nay. Dĩ nhiên, khi thành công, người đầu tiên mà tôi nghĩ đến chính là Võ Hồng Sơn!” - “Xin cho biết chi tiết về chiếc tàu đệm khí này” - “Đây là một phát hiện rất quan trọng. Trước đây, trong khoảng 1970-1972 khi quân Mỹ đưa tàu đệm khí vào Đồng Tháp Mười, ai cũng tưởng nó là thần thánh, tương đương như máy bay B-52. Bây giờ tôi phát hiện chỉ cần hai chiếc vỏ lãi cộng lại là biến thành một tàu đệm khí. Miền Nam ta sông nước chằng chịt như bàn cờ, hàng chục ngàn chiếc vỏ lãi lưu thông mỗi ngày. Nay chỉ cần hai cộng thành một là nông dân ta có thể “bay“ được hết. Bay là đà cách mặt đất, mặt nước 30 cm là tuyệt đối an toàn, không bao giờ bị té chết. Đó là lợi thế của tàu đệm khí” - “Như vậy mình phải sử dụng động cơ gì?” - “Chiếc này tôi xài máy Honda chạy xăng 6,5 ngựa để nâng và 13 ngựa để đẩy, thế là xong” - “Thế hệ Võ Hồng Sơn có nghĩa là gì?” - “Đó là thế hệ đầu tiên, gút lại các thông số kỹ thuật để khai thác thương mại khoảng 1.000 chiếc, với các tính năng như sau: động cơ đẩy 13 ngựa, nâng 6,5 ngựa, chở 2 người, chạy tốc độ 60 - 70 km/giờ, nặng không tải 200kg” - “Giá thành chừng bao nhiêu, có vừa túi tiền mọi người, giống như xe gắn máy Trung Quốc không? Hay lại đắt như xe tay ga của Nhật hoặc tàu trượt nước của Yamaha thì ai mà xài nổi?” - “Như tôi đã nói, chỉ cần hai chiếc vỏ lãi cộng lại là được một tàu đệm khí. Có nghĩa là khoảng chừng 70 - 80 triệu, tương đương hai cây vàng” - “Sau thử nghiệm này, anh định khi nào mới tung ra thị trường?” - “Có thể là đầu năm 2012, nếu mọi việc êm xuôi như dự kiến. Muốn biết thêm chi tiết và nhìn thấy cảnh nó “bay” như thế nào hãy vào trang web: www.taudemkhivietnam.com hoặc YouTube: taudemkhi.vn”. Câu hỏi sau cùng: “Nội công” của anh thâm hậu tới đâu mà dám so cựa với tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống, chủ trì bộ môn cơ khí giao thông của Trường Đại học Bách khoa?” - “Tôi tốt nghiệp kỹ sư nguyên tử lực tại Pháp năm 1973, về làm việc cho Trung tâm nguyên tử Đà Lạt cho đến ngày tiếp thu 1975. Sau đó làm dịch giả trang quốc tế cho các báo: Công an TPHCM, Kiến thức ngày nay, SGGP, Tuổi trẻ... cho đến hôm nay” - “Thì ra thế! Cũng có chút đỉnh “võ nghệ” đó! Cám ơn anh”.