Thứ Bảy, 30 tháng 3, 2019

Chuyển kể của lính hải quân

GẶP GỠ MÙA GIÓ CHƯỚNG 

Chúng tôi gặp gỡ với hai anh vào một đêm Hà Nội không nóng nhưng oi ả, mặc dù mới tháng ba. Ngày mai sẽ có một buổi vinh danh những người cha, người chú của hai anh và câu chuyện về những vị anh hùng từ thời chống Pháp qua cả một cuộc chiến dài chống Mỹ tôi sẽ xin viết sau. Đã nhiều bài văn bài thơ viết về những vị tướng đó, còn “hổ phụ” có sinh “hổ tử” không thì còn phải xét! Nhưng lứa các anh gần chúng tôi hơn, gần gũi hơn và có thể à ơi cùng nhau về bất cứ chuyện gì. Thế nên cũng lợi dụng đằng sau bữa rượu để hỏi thăm về “thời oanh liệt” của các anh, biết đâu lại có dăm mẩu chuyện đời có ích cho chúng tôi, cho hậu thế…
Anh Sơn nét rất tài tử, dáng dong dỏng cao như vận động viên bóng chuyển, nhìn anh dù tóc đã bạc vẫn khó nghĩ đây là “ông già về hưu” – thoáng nhìn anh đã thấy có bóng dáng của “quân khu Nam Đồng” và “quân khu 38”. Anh Quân lại còn lớn tuổi hơn nữa, nhưng còn đầy tràn năng lượng, tất nhiên ông hải quân và ông không quân này bỏ xa chúng tôi trong việc uống vodka. Mọi người không hỏi đến sự kiện ngày mai về những vị phụ huynh khả kính nữa, mà đều muốn hỏi về những câu chuyện thời “lính bay”. Vậy thì anh kể, tôi nhớ được đến đâu thì nhớ…
-“… Hồi các lứa trước phi công được đi học ở Liên Xô, đến bọn anh đi Bulgary thực tập. Những năm 80 không quân còn đang khó khăn lắm, chả so với bây giờ làm gì nhưng so với những năm 60-70 nhiều viện trợ thì cũng thua xa. Mà kinh tế toàn xã hội đang bế tắc lắm, mới manh nha “đổi mới” thôi. Thời đó đoàn bay 918 sống “tốt” lắm nhờ vào cơ chế thoáng, nhớ ơn đàn anh quá cố Nguyễn Xuân Hiển. Lính lái được kết hợp làm ăn, chở hàng buôn lậu bay rợp trời cả ba nước Đông Dương, nhất là tuyến Campuchia, kỷ lục là có phi công “sáng gieo chiều gặt” được một cây hai, mua ngay “con Cub” dựng trước cửa nhà – đó là ước mơ cả đời của biết bao gia đình rồi. Thời đó đất đai, nhà cửa chả ý nghĩa quái gì, chỉ có “cây, chỉ” là thước đo thôi. Ngày kiếm dăm ba chỉ đối với lính bay thời đó không khó, có những đồng đội mấy tháng chả đi lĩnh lương, lương có vài trăm ngàn bèo bọt quá. Tuy vậy ngoài “đánh quả” ra thì nhiệm vụ chiến đấu vẫn phải thực hiện, và có thể nói lính phi công thời đó lứa bọn anh đã thực hiện với trách nhiệm cao nhất, không chỉ vì là quân nhân mà còn vì là con em những vị tướng năm xưa, đã thấm cái tinh thần ấy từ tấm bé rồi…
Nhiệm vụ chính nhất là phải bay ra các đảo ở biển Đông để trinh sát, tiếp tế. Trung Quốc đã xua tàu bè xuống các dãy đảo nổi của nước ta từ năm 1987 chứ không phải chỉ đến 1988 mới có Gạc Ma đâu. Lực lượng kỹ thuật không quân đã sáng tạo thùng dầu phụ chứa thêm được 1,5 tấn nhiên liệu để An-26 có thể bay gần 6 giờ trên không. Thời đó làm gì có thiết bị hay hệ thống dẫn đường nào, dẫn cho không quân chỉ đến tầm 200 km là tắt ngóm sóng siêu cao tần (“hải quân còn gần hơn vì đài thấp hơn, chỉ 50 km đổ lại – anh Quân bổ sung). Sau đó là bay theo “hướng” tức là bằng trực giác và kinh nghiệm của minh, chọn một hướng bay “thẳng tắp” để bay về phai đảo mình phải tới, trên là trời dưới là biển nước mênh mông. Khó lắm và cũng rất nguy hiểm, bởi nếu chệch choạc thì khả năng hết dầu là rất cao, không những mất máy bay mà cả phi công nếu có thoát chết cũng đừng mong chờ cứu hộ, cứu nạn – thời đó hướng dẫn miệng là phải biết bay ra mà rơi ở đường hàng hải quốc tế thì may ra mới mong được cứu. Anh và các bạn thời đó bay An-26 vận tải, ra để tiếp tế cho quân ta đóng ở trên các đảo – hồi đó làm gì có điều kiện để tăng gia được. Phải “ném” những thứ sau: rau xanh với thư, báo đựng trong 3 lớp bao tải, cái này nhẹ và không nguy hiểm nên được phép ném thẳng rơi trên đảo. An-26 chỉ cho phép bay thấp nhất 150 m, nhưng lính lái thường phải cố gắng bay thấp hơn nữa thì “ném” mới trúng đảo, chỉ huy đành “bật đèn xanh” cho họ làm như vậy, chứ vẫn biết thế là trái với quy tắc an toàn, bọn anh cố đến tối đa rồi mới “ném”. Có những thứ “ném” khó hơn nhiều, chẳng hạn như những lọ huyết thanh (tiếng miền Nam là “chai truyền”), thường đi kèm với các kiện quần áo, dù có gói ghém kiểu gì mà ném lên đảo cũng sẽ vỡ hết, lính lái phải bay thấp nữa, ném sao cho xuống biển nhưng sát đảo nhất có thể, để anh em trên đảo có thể bơi ra mà kéo về - xa quá thì tàu Trung Quốc vây, lại còn dễ bị trôi đi mất. Chính vì phải “ném” nên toan bay ban ngày – ban ngày thì nhìn rõ và ném sẽ chuẩn hơn, tuy vậy địch cũng sẽ nhìn rất rõ máy bay ta. Xác định nếu bị bắn hay trục trặc kỹ thuật xảy ra với máy bay thì phải “lướt” mà về - bay thật thấp để quay lên bờ. Ngoài việc tiếp tế thì những chuyến bay của anh em không quân ra đảo là nguồn động lực rất lớn cho chiến sỹ của mình ngoài đó – thế nên đã “ném” xong đồ rồi các phi công bao giờ cũng cố lượn mấy vòng thật đẹp quanh đảo để chào lính ta bên dưới, hoặc như ở Trường Sa là bay thật sát trên đầu bộ đội ta…

Anh Quân tiếp lời:
-“… Hải quân bọn anh thời đó còn khổ hơn không quân nhiều! Lương thực thực phẩm thiếu thốn, khí tài của Liên Xô thì đến những năm cuối 80 cũng khá là rệu rã rồi, vã trong nước họ còn đang “perestroika” nên việc quốc tế chểnh mảng lắm. Như anh học hải quân Baku về, lên tàu có 4 quả tên lửa hồi đó là đình đám nhất quân chủng rồi. Thường phải đi một chuyến tuần tiễu là 3 tháng, thế mà đợt ấy đi 9 tháng ròng rã – các tàu khác đa số báo trục trặc về kỹ thuật, không đảm bảo khả năng tác chiến, cái thì hỏng máy móc, cái thì vũ khí có vấn đề. Hồi đó không quân ta tuy thế nhưng còn có, chứ Trung Quốc chưa có máy bay xuống được biển Đông, tuy vậy xét hải quân thì chúng hơn ta nhiều, cả về số lượng lẫn trang bị máy móc, khí tài. Sau này Vinashin được nhiều ưu ái một phần cũng với mục đích để đẩy mạnh hải quân – chứ ngày đó Việt Nam mới đóng được tàu lớn nhất là 1000 tấn thôi.
Cũng 30 năm nhìn lại, nên nói thật để đời con cháu hiểu và thông cảm, hải quân hồi đó “đói thối mồm” chứ làm gì được phong lưu như lính bay 918. Chỉ có cách bán bớt ít dầu đi để “cải thiện”, bán để mà sống chứ không phải bán để làm giàu. Vẫn nhớ mãi Minh em ruột mình khi đó tốt nghiệp huy chương vàng ở học viện hải quân Leningrad về, đang là thuyền phó một tàu phóng lôi, cứ tuần nào cũng chèo thuyền mang cá sang bán cho tàu bọn mình. Nó khoe là trên tàu có ông chỉ huy và mấy anh em người làng chài nên đánh bắt giỏi lắm, thừa cá ăn phải đem bán bớt… Sau này mới biết chúng nó bán và đổi dầu lấy cá với ngư dân Việt Nam và các nước khác là chính, chứ tự bắt thì được bao nhiêu!
Hồi 1988 là bọn mình đang lênh đênh như thế đấy, tranh chấp biển Đông là có, căng thẳng lắm, nhưng lúc đầu bọn Trung Quốc dùng chính sách “nhảy dù” – tức là cứ lượn vè vè, rồi có chỗ nào ta sơ sểnh là “đổ bộ” lên chiếm đảo, chứ lúc đầu chúng không có chủ trương dùng vũ khí. Có lẽ ta còn có chủ trương dùng vũ khí trước tiên – mà chính là ở cái tàu với 4 quả tên lửa này của bọn anh, nhận được lệnh trong bờ phát ra, là phải tấn công một tàu khu trục hạm của bọn Trung Quốc, hỏa lực của nó thì vượt trội nhiều so với tàu mình. Tấn công xong, hết tên lửa rồi sẽ đến lượt các tàu phóng lôi như của Minh vào cuộc. Trớ trêu thay hơn một ngày trên tàu ta không thể giải mã được cái lệnh tấn công kia, sau này dịch ra được rồi thì thời cơ đã qua đi mất! Sau này làm rõ thì viên sỹ quan cơ yếu gửi cái lệnh đó bị kỷ luật rất nặng, bởi đã gửi cái điện tín mà ngoài tàu không có khóa mã để giải. Bây giờ nghĩ lại không rõ đó là điều rủi hay may – nếu đọc được lệnh thì ta sẽ nổ súng trước, không biết thế nào còn mình có lẽ đã hy sinh…
Sau 9 tháng lênh đênh ấy lên bờ về căn cứ của bọn mình ở Quảng Ninh, thực ra là hồi đó 2 máy hỏng 1 mới được về, mình chỉ mặt mấy đứa chuyên gia Liên Xô chửi thẳng luôn, trang thiết bị chúng mày thế nào mà trục trặc suốt như thế, thế này thì đánh nhau thật thế quái nào được? Thì chúng nó thanh minh thanh nga, rằng bây giờ bên nước bọn tao cũng đang loạn lạc lắm, rằng cái máy này hỏng phải gửi về nước, thay linh kiện mất mấy chục ngàn đô Mỹ (thời đó thì là món tiền to kinh khủng). Anh tức quá bảo để đấy tao sửa, thế rồi xắn tay áo lên, cứ mò đúng theo sơ đồ mạch điện, chả khác gì thời đó người ta sửa tivi – 3 ngày sau là xong, hóa ra cháy có đúng mỗi cái cầu chì, thay đi là ổn! Bọn Liên Xô sợ quá, van nài anh đừng viết báo cáo tố cáo việc chúng nó ẩu tả, lười lao động… Thế rồi hôm sau khi anh đang đi bộ về Hạ Long để bắt xe về nhà thì thấy lấp ló ở lùm cây ven đường mấy cái đầu… rồi một thằng tây chạy ra, dúi vào tay anh 2 cây thuốc, bảo là cả mấy đứa chúng nó góp lại mới đủ từng ấy, tặng anh đem về nhà đợt đi phép này! Món “hối lộ” tình nghĩa nhất trong đời mà anh đã nhận từ tay các bạn Liên Xô…”

Anh Sơn kể tiếp:
“… Không quân đóng chủ yếu ở Tân Sơn Nhất thế nhưng khi đi “ném đồ tiếp tế” phải bay đi từ Cam Ranh, bởi hải quân là “chủ” – họ tiếp tế đồ của họ cho quân của họ ngoài đảo mà! Và họ cũng “đa nghi” lắm, cứ sợ nếu không bay cùng thì lính lái có thể đổ cho thời tiết hay trục trặc kỹ thuật của máy bay mà quay lại, mất toi một chuyến hàng, nên thường một chuyến phải có 1-2 đại diện hải quân bay cùng, thường là sỹ quan tham mưu. Ngày 16/3/1988 tức là ngay sau khi giặc thảm sát Gạc Ma thì anh là cơ trưởng (lúc đó là phó phi đội trưởng cũng là bí thư chi bộ) nhận nhiệm vụ tiếp tế 5 thùng hàng ra đảo Sinh Tồn. Địch đã nổ súng dã man vào những đồng đội, những người anh em không có vũ khí kháng cự, thì chúng cũng dám bắn hạ máy bay tiếp tế lắm chứ, anh chỉ động viên tinh thần tổ bay: “Không đến được đảo thì không còn mặt mũi nào mà nhìn anh em đâu. Có lấy răng mà cạp đất thì cũng phải ra đến đảo!”. 5 thùng hàng phải được chuyển tới tay anh em trên đảo, hôm trước đã định xuất kích rồi mà trời sập tối nên không kịp. Trước khi xuất kích giở bản đồ tác chiến ra, 2 tay bên hải quân phân tích đường bay sao cho tối ưu, tiết kiệm dầu và tránh được những chỗ tập trung tàu Trung Quốc vanh vách, thế nhưng khi có lệnh xuất kích chúng nó lại chối đây đẩy, bảo là sỹ quan hậu cần, không có nhiệm vụ theo máy bay. Anh chửi tục luôn, thế mà hai thằng vẫn mặt trơ cum cúp lên xe U-oát ra về. Thời đó làm gì có điện thoại di động, máy bàn gọi cũng còn khó, chứ như bây giờ đã báo quân cảnh bắt hai thằng cha này rồi! Cũng mùa tháng ba như hôm nay, nhưng không thơ mộng như Hà Nội đâu, ở biển là mùa gió chướng rất nguy hiểm, tàu bè còn ngại ra khơi đánh cá cho đến hết tháng tư cơ. Chuyến bay khá gian nan, vật chuẩn duy nhất là Đá Lớn nằm cách đảo Sinh Tồn khoảng 50 km về phía Tây và khả năng nhận biết đá này còn phụ thuộc mực thủy triều. Lúc đầu tìm mãi không thấy Đá Lớn, có lẽ nên quay về chứ không thiếu dầu… Khi bay quân ta nhìn rõ cả cái tàu khu trục dài hơn trăm mét của Tàu, sao nó không bắn ta thì chịu, biết hỏi ai bây giờ… Cuối cùng cũng thấy Đá Lớn, rồi tìm được đến Sinh Tồn. Nhìn rõ cả nước biển trong vắt và anh em hải quân chạy ra đón hàng. Anh cho máy bay hạ độ cao đến mức đồng hồ chỉ độ cao là “0” và bay thấp hơn cả ngọn cây trên đảo, phải liều thôi, chứ không hỏng mất hàng, mấy anh em ném hàng xuống bằng tay cũng đứng vị trí “liều” lắm đấy, dù có đeo dây bảo hiểm. Cuối cùng trót lọt, chỉ một kiện hàng vỡ ngay trên không. Về đến Tân Sơn Nhất thì trời đã tối mịt, trung đoan trưởng và trung đoàn phó ra đón tận chân cầu thang, chúc mừng cấp dưới hoàn thành nhiệm vụ mà về, nhưng các thủ trưởng vẫn băn khoăn không biết bọn anh thả có nhầm đảo không!? Bởi bên hải quân không thấy báo là hàng đã nhận, và tại sao cái tàu khu trục kia nó không bắn máy bay bọn anh? Mấy ngày sau phóng viên các báo mới ào ào đến xin phỏng vấn, lúc đó mới biết là hàng đã được đưa tới đích an toàn!”
Qua câu chuyện chúng tôi hiểu đây là chuyến bay rất đáng nhớ đối với anh Sơn, nhưng chưa phải là chuyến bay nguy hiểm nhất, bay bên K nhiều chuyến mới thực sự “thót tim” như cô nhà báo giật tít lung tung. Nhưng đáng nhớ lắm, bởi sự kiện Gạc Ma vừa xảy ra! Và cũng đáng nhớ nữa, bởi có hai tay hải quân, mà một trong hai đứa ấy ít tuổi hơn anh Sơn, đang làm to lắm…
Trước và sau sự kiện Gạc Ma thì ý kiến của anh Sơn và Quân là những người được nghe câu chuyện trực tiếp từ những người trong cuộc, cả hải quân lẫn không quân và những binh chủng liên quan như sau: căng thẳng biển Đông đã kéo dài, kiểu gì cũng sẽ bùng phát ra. Ta cũng hết sức đề phòng, những quả thật một thời gian dài Trung Quốc chỉ áp dụng kế “nhảy dù” cướp đảo đá không người, chứ chưa nổ súng. Về phía ta có chỉ đạo không nổ súng trước thật, chứ làm gì có lệnh địch bắn mà ta không được nổ súng tự vệ!? Và đúng vào những ngày ấy có một chiếc tàu của hải quân ta xin về đất liền vì hỏng một tổ máy (hay hỏng khí tài gì bây giờ các anh không nhớ nữa) nhưng vì đang thiếu tàu quá, cấp trên ra lệnh phải quay trở lại, hỏng thì để chữa sau. Nó đáng lẽ đã có mặt tại Gạc Ma nhưng chậm mất rồi. Nếu chiếc tàu ấy đến Gạc Ma sớm và bọn Trung Quốc vẫn tấn công lên đảo, thì có lẽ với hỏa lực và lực lượng hoan toàn áp đảo lính ta sẽ vẫn hy sinh và bị bắt hết, kể cả chiếc tàu kia, nhưng có lẽ chiếc tàu đó đã đi vào lịch sử một cách rất oai hùng, còn chúng ta ngày nay không phải ngồi tranh cãi “có lệnh không nổ súng” hay không nữa!
Chúng tôi hỏi hai anh, sau đấy có những sự kiện gì nữa trong cuộc đời? Ngắn gọn thôi, cuộc đời của hai “công tử Hà Thành” này có vẻ không thuận buồm xuôi gió, “quan lộ” đì đẹt, cũng không bất ngờ. Anh Quân nằng nặc xin ra dân sự, dù đang thuộc diện cán bộ “hạt giống đỏ” của hải quân. Cục cán bộ đến vận động tận nhà, nhưng anh vẫn xin ra, thời đó phải nhờ đến cả ông Đoàn Khuê can thiệp mới ra quân được (ông Khuê là đại đội trưởng, khi đó bố anh Quân đang chỉ huy sáu tiểu đoàn đánh Pháp). Anh từng học chính trị cao cấp với các ông Tư Sang, Bùi Quang Vinh… nhưng kiên quyết chỉ làm tư nhân (3C, Fintec, Tiền Phong…). Anh Sơn thì cuộc đời binh nghiệp gắn với lữ 918 cho tới tận lúc về hưu. Sau này rất nhiều lần anh có dịp ra đảo và sống với anh em lính đảo, ngước mắt lên nhìn những chiếc máy bay bay qua. Lần đáng nhớ nhất là cùng ông Phạm Văn Trà ra khánh thành đường băng trên đảo Trường Sa lớn, đường băng rất ngắn chưa tới 800m.

Trước khi chia tay chúng tôi có hỏi các anh: “chuyện gì đã từng làm trong đời mà các anh cảm thấy tự hào đối với cha ông, và không xấu hổ để kể lại cho con cháu?”. ( Không phải vô cớ chúng tôi hỏi như vậy, mà vì ngày mai các anh sẽ đi lên Phú Thọ, nơi người ta sẽ tổ chức trọng thể buổi lễ về trận đánh Chân Mộng – Trạm Thản mà bố của hai anh đã thể hiện là những người anh hùng thời tuổi còn rất trẻ).

Anh Quân kể:
“Tớ cũng như các cậu, nhảy ra kinh doanh, quyết tâm chứng tỏ cho “các cụ” là không phải chỉ có làm cán bộ to mới có Lada, Volga mà đi. Làm hết từ 3C sang Fintec, thế nào số phận lại xô đẩy về công ty Tiền Phong. Đó là công ty của các cụ cựu chiến binh thành phố Hà Nội và HCM lập ra sau khi bỏ cấm vận, toan những vị như ông già minh với các cựu chiến binh từ thời chống Pháp. Thế nào các cụ cũng hè nhau góp được 4 tỷ tiền vốn, số tiền thời ấy cũng đáng kể đấy! Thế nào có một bác trung tướng, nghe người quen sao đó mới giới thiệu một phụ nữ Việt kiều Mỹ làm “đối tác” cho công ty, chả hiểu nói ngon nói ngọt thế nào mà các cụ chuyển tiền góp vốn cho nó đi “đánh hàng”, từ đó trở đi không ai còn nghe tin tức gì về mụ Việt kiều này nữa. Hà Nội cụt vốn hoàn toàn, HCM thì các cụ còn loay hoay hoạt động được đến năm 2000 vì có một business khá hay của các cụ là “bán ghi của sân bay Tân Sơn Nhất” – nhưng đến khi sân bay cũng hết ghi rồi thì các cụ ngừng. Thế là anh nhảy vào, giao hẹn với các cụ là để anh làm nhưng cho anh tự quyết hết, các cụ không được tham gia gì cả. Nhiều cụ đã già, nhiều cụ cũng đi theo tổ tiên rồi… Mất mấy năm anh mới trả lại được đủ tiền đầy đủ cho các cụ đã tham gia…”.

Anh Sơn kể:
“Mình thì không theo được các cụ nhưng có những việc mình làm có lẽ nếu biết các cụ cũng hài lòng. Với minh đó là câu chuyện “đường bay thẳng” – có lẽ các bạn vẫn nhớ câu chuyện đường bay Hà Nội-HCM theo đường thẳng đã 2 lần được xới lên đến mức cao nhất trên chính phủ, chứ không chỉ bàn trong công luận không đâu. Khởi sự là anh bạn cựu phi công Mai Trọng Tuấn – thực ra anh ấy cũng yêu nghề, mục đích cũng rất tốt thôi, là muốn tiết kiệm cho hàng không – ý tưởng của anh ấy được ông Trần Đình Bá ủng hộ nhiệt liệt, và sau này là khá nhiều vị lãnh đạo theo ủng hộ khó mà phân tích cho hết vì lý do gì. Trong nhanh hàng không tất nhiên nhiều người có hiểu biết, kinh nghiệm và đều có chinh kiến về vấn đề này, chuyện đanh giá khác nhau là thường! Anh khi đó là lữ trưởng 918 và với kinh nghiệm bay khắp 3 nước Đông Dương cũng không thể đứng ngoài cuộc. Theo tinh toán của anh thì “đường bay vàng” của Tuấn thực sự sẽ cho tiết kiệm (về tiền, cái này liên quan tới VIR có thể tinh toán được) và một chút thời gian, không được nhiều như Tuấn và ông Bá tính đâu). Nhưng đổi lại máy bay dân dụng phải bay cao trên dãy Trường Sơn, rủi ro về khí tượng khá lớn, ngay Trường Sơn Đông và Trường Sơn Tây thời tiết trong ngày đã khác hẳn nhau rồi, để mà phi công “tránh mây” cũng không đơn giản và tốn kém, kinh chẳng bõ phiền. Đây không phải là trường hợp như bọn anh bay ra đảo tiếp tế “ném hàng” khi xưa, phải ước lượng một hướng rồi cứ thế bay theo “đường bay thằng” để tiết kiệm dầu mà còn sống sót quay về. Anh viết phân tích kỹ lưỡng rồi gửi thư lên Thủ tướng, khi đó đang năm 2012…
Cũng không nghĩ là sẽ có lúc lá đơn này đến tay người đứng đầu chính phủ, thì một ngày anh nhận cú điện thoại. Đầu dây xưng là M, chuyên viên cao cấp của Văn phòng CP. M hỏi anh: “Anh có tin tưởng hoan toan vào những tinh toan, suy luận của mình không?”. Khi anh trả lời là hoan toàn tin tưởng, đây chinh là tâm huyết của cả quãng đời bay của anh, thì M hỏi tiếp: “Anh có gì để mất không? Vì nếu tôi đưa lá thư này lên Thủ tướng, phương án của anh sẽ được chấp nhận, nhưng anh sẽ mất rất nhiều thứ đấy, anh hiểu chứ?”. Anh hiểu, và anh trả lời với M: “Tôi cũng có khá nhiều thứ để mất, sắp cuối cuộc đời nhà lính rồi, nhưng tôi sẵn sàng!”. M chỉ nói “Được rồi!” và sau đó anh không nghe thấy cuộc điện thoại nào của M nữa!
Thế là sau đấy phương án “đường bay vàng” bị Thủ tướng bác bỏ - người mà bây giờ rất nhiều vị gán cho mọi thứ tội lỗi trên đất nước này – ông đã “biết nghe”. Nhưng quả thật sau đó anh bắt đầu “mất”: sắp về hưu, anh kỳ cạch lắm mới lên được đại tá, mất cái khoản tiền đáng nhẽ phi công thâm niên như anh phải được “một cục”, mất cả anh em bạn bè. Vì lứa sàn sàn như anh có những người đã lên trung tướng, thượng tướng, tham mưu… May mà anh không mất danh dự, anh em trong nghề đều hiểu anh, tôn trọng anh… Nhưng lần ra Hà Nội này anh mới biết, cái sự “mất” này nó vận vào chính người chưa thấy mặt là M. M không những bị ‘tư lệnh ngành” ngứa mắt, mà còn thất sủng bởi một vị Phó thủ nữa, không hiểu sao ủng hộ hết mình cho cái vụ “đường bay vàng” – và thế là M bị cùng lúc hai vị Phó thủ cho biết thế nào là quyền phép! M “mất” rất nhiều, trẻ hơn anh nên M mới sắp về hưu, nhưng rất ngưỡng mộ khi nghe thấy em ấy vẫn luôn đầy tự trọng, và rất được lớp trẻ trong cơ quan kính trọng và kiêng nể! Có lẽ ra Hà Nội lần này người anh muốn gặp nhất lại là M…”.

Trời đã khuya, ngày mai hai anh còn phải lên Phú Thọ tham dự Tọa đàm về những người cha, những nhân vật chính của chiến thắng Chân Mộng - Trạm Thản, rồi sẽ thắp hương cho các liệt sỹ thời chống Pháp. Một thế hệ cha ông anh hùng và hào hoa, đã đánh cho giặc Pháp phải khiếp sợ. Anh Quân là con cả của tướng Phạm Hồng Sơn, anh Sơn là con của tướng Dũng Mã (nhưng đặt tên theo tên người chú Sơn Mã và phải thờ chú như cha) - các anh đã đi qua đời lính không hổ danh với tiền nhân. Câu chuyện nhỏ này như một nén hương dâng lên tưởng niệm những anh hùng thời chống Pháp, cũng là lời giới thiệu cho câu chuyện về “các cụ” và trận đánh không thể nào quên (nhưng vẫn cứ bị quên) kia. Về “những chàng trai chưa trắng nợ anh hùng…”.

Ghi chú: đây như lời giới thiệu cho bài viết về chiến thắng Chân Mộng - Trạm Thản mà tôi đang "nợ". Rất nhiều người không biết về nó cũng như các nhân vật lịch sử, có lẽ nên Google trước để biết ai với ai… Xin yên tâm, Wiki không bao giờ đầy đủ.
Ghi chú 2: "Quân khu Nam Đồng" có thể điểm danh...

Thứ Bảy, 23 tháng 2, 2019

Dự án Trung tâm Huấn luyện Đào tạo của Hội VISIA

Một trong các hoạt động của Hội nghề nghiệp thiết thực nhất là giáo dục, đào tạo nghề nghiệp cho cộng đồng . Làm việc trong ngành công nghiệp đóng tàu , chúng ta thấy rằng có nhiều thứ cần được giáo dục, đào tạo lại, nhất là vào lúc cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang tiến bước tùng giây, từng phút . Một trong các vấn đề cần quan tâm , đó là tiếng Anh và sử dụng các phần mềm chuyên dùng . Các công ty nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam củng chăm chút, tập trung tìm nhân lực có khả năng về tiếng Anh và sử dụng phần mềm . Với chính sách du sinh mới, Nhật Bản đang cử hẳn môt đoàn sang Việt Nam làm công việc "head hunting" săn đầu người cho việc thiết kế tàu tạo nước này .  Vì vậy, hoạt động đầu tiên của Trung tâm Huấn luyện đào tạo là tập trung cho mục tiêu huấn luyện tiếng Anh và phần mềm
1/ Tên gọi Trung tâm nên là gì ?
Có lẽ nên gọi là "Trung tâm Huấn luyện Đào tạo thuộc VISIA " , với tên tiếng Anh  là "VISIA Training Center  " , gọi tắt là VTC
2/ Trụ sở đặt ở đâu ?
Ban đầu , trụ sở đặt tại Văn phòng phía Nam của VISIA, tức là 56/1 Nguyễn Thông T/P Hồ Chí Minh , và có một văn phòng ảo mạnh , đó là website của Trung tâm
3/Nhân sự điều hành Trung tâm ra sao ?
Trung tâm được điều hành bởi một Ban điều hành, đứng đầu là Giám đốc Trung tâm - một tiến sĩ khoa đóng tàu và một phó giám đốc tài chính . Bên cạnh đó có một Ban cố vấn
4/Nguồn tài chính hoạt động ?
Trung tâm hoạt động hoàn toàn tự túc, độc lập . Nguồn thu từ các nhà tài trợ trong và ngoài nước, sự tự nguyện đóng góp công sức của các nhà khoa học, kỹ thuật, từ đóng góp của học viên , từ nguồn thu đào tạo theo yêu cầu của các công ty tuyển nhân lực ....
5/ Trung tâm sẽ dạy những chủ đề gì ?
Vấn đề này sẽ được bàn bạc kỹ lưỡng . Nhưng có lẽ bắt đầu bằng những việc đơn giản như huấn luyện lại các phần mềm cơ bản như Maxsurf, Autoship, Shipconstructor vì nều nắm vững các thủ thuật của phần mềm này sẽ có điều kiện nhanh chóng tiếp thu các phần mềm khác . Trong khi huấn luyện, tranh thủ đào tạo tiếng Anh, liên hệ tới các vấn đề lý thuyết của phần mềm ( ví như Trần Công Nghị đã trình bày trong 1 cuốn sách) , thi làm các bài tập sử dụng số lệnh ít nhất ... sẽ gây hứng thú cho học viên và thấy vấn đề không đơn giản , tránh nhìn hời hợt ...
6/ Ai là chuyên gia giảng dạy ?
Là một Hội kỹ thuật chuyên ngành, VISIA mong muốn là trung tâm tập hợp trí tuệ của tất cả các anh em đã được rèn luyện từ các Trường, từ công nghiệp Vinashin vừa qua , và kết hợp với sự giúp đỡ quốc tế , thông qua Hội RINA của Anh và Đại học UniKL của Malaysia . Luôn giữ vững tinh thần tôn trọng học thuật, không phân biệt tuổi tác , thân kính , tránh thái độ học phiệt để sao cho Trung tâm tập hợp được những người giỏi , có nhiệt huyết , hỗ trợ cộng đồng ...Chúng ta còn nhớ, vào những ngày đầu tiên của máy tính, kỹ sư Thân Văn Dật - tuy chỉ là một kỹ sư bình thường của Viện Thiết kế Tàu- đã có công rất lớn, truyền bá, huấn luyện cho anh em cộng đồng , kể cả giúp cho đào tạo tại Đại học Bách khoa Hà Nội về việc dùng các phần mềm !
7/ Tiến trình hình thành Trung tâm ?  
Qua bài báo đưa lên mạng này, chúng tôi mong muốn ý kiến của cộng đồng , từ nhiều góc độ khác nhau : nhà tài trợ, chuyên gia , kỹ sư có kinh nghiệm về phần mềm, các thày tại các trường ,người sử dụng nhân lực  và đông đảo các bạn sinh viên đã hoặc sắp ra trường . Một nhóm lõi "core" sẽ được hình thành để mau chóng tiến tới VTC hoạt động thực chất chứ không phải hình thức . Mong lắm thay !
8/Mấy lời bàn cuối cùng 
So với lúc kỹ sư Thân Văn Dật truyền bá máy tính và phần mềm cho cộng đồng đóng tàu cách đây gần 20 năm thì ngày nay chúng ta có rất nhiều thuận lợi . Chỉ nói về học liệu , trên internet có biết bao nguồn tham khảo . Ví như ta đánh các chữ maxsurf vào Youtube , ta thấy có biết bao clip giúp ta nghe nhìn trong khi học . Ta tranh thủ học cả tiếng Anh, nếu bật cc lên, ta thấy rõ các phụ đề . Tất nhiên, nghe nhìn đó, nhưng tránh hời hợt, phải học và thực hành thật sự


Thứ Hai, 18 tháng 2, 2019

Sử dụng cuốn sách Tiếng Anh Kỹ thuật Đóng tàu cho có hiệu quả ?

Để sử dụng tốt cuốn sách, ta nên kết hợp với các mạng khác nhau ,với Google dịch, Youtube để buổi học thêm phần sinh động
1/ Phát âm tiếng Anh- Dùng Google dịch để nghe đọc tiếng Anh từng từ , cụm từ,hay cả bài
2/Tìm trên Youtube những clip có chủ đề liên quan tới bài học. Ví như trong bài thứ nhất bàn về kích thước chủ yếu của tàu, ta tìm được rất nhiều clip nếu đánh chữ "ship dimension " tìm trong Youtube
Tìm trên Youtube

Và ta thử một clip, ví như clip đầu tiên


Ta cho chương trình chạy ,. Bấm vào chữ CC ở góc trái phía cuối, ngoài nghe tiếng, xem hình , ta còn đọc được lời thuyết minh tiếng Anh . Nghe đi nghe lại nhiều lần, sẽ luyện tập tốt .
3/ Làm bài tập

Thứ Tư, 23 tháng 1, 2019

Hành trình của Bè Tre

Ghi lại đây những bài viết của Dự án Bè Tre

Nguyễn Đức Tú viết
Bè tre tưởng là nguy hiểm hơn những loại ghe thuyền kín đáy khác. Nhưng có lẽ không phải. Sóng lớn những loại thuyền kín đáy sẽ phải đi trên sóng, chòng chành hơn. Bè tre vì luôn chìm phần lớn trong nước nên đi trong sóng, ít chòng chành lại còn mát. ). 7g sáng 21/1, sóng cấp 4, gió cấp 5, cách bãi biển cửa lò khoảng 11 lí.
Khoảnh khắc Nhuỵ Kiều vào bờ với 1 buồm và hỏng máy. Ơn giời không ai bị sóng đánh văng xuống nước, vì xuống thì cơ hội gần như là rất ít để lên . Góc máy quý như vàng của Trần Đại
Xin lỗi mọi người, vì hình ảnh rất phản cảm không thân thiện với môi trường là cởi áo mưa vứt xuống biển, cho dù là trong lúc đối đầu sinh tử, cho dù nếu không cởi áo mưa trước thì thủy thủ có thể không bơi được nếu bị sóng cuốn văng khỏi bè.

Rút kinh
 nghiệm:
- Trong tình huống tương tự, cởi bỏ tất cả những thứ lùng nhùng như áo mưa, quần ủng, áo ấm,... càng sớm càng tốt để có đủ thì giờ và đủ bình tĩnh cất vào chỗ ổn định trên bè.
- Sau khi trút bỏ xiêm y thì dứt khoát phải mặc áo phao vào.
- Hôm nay mình bay về Sài Gòn họp, sẽ cố gắng thu xếp kiếm 6 cái áo loại dành cho dân lặn, vừa giữ ấm, vừa có thể nhẹ nhàng vùng vẫy khi rơi xuống nước, để anh em mặc khi bắt đầu có gió lớn.

P.S. Anh ấy là ngư dân thực thụ, và vứt rác khó tự hủy xuống biển cũng là thói quen của ngư dân, ngay trong tình huống bình thường. Vấn đề là, chúng ta phải giúp ngư dân thay đổi thói quen này, trước hết là làm gương, và sau đó là thuyết phục. Chứ chúng ta để cho ngư dân thuyết phục làm theo họ luôn thì... thôi rồi! 🤣
22/01/2019, 17g00
Bè Nhụy Kiều đã thay xong trục buồm. Lại ngạo nghễ giương buồm để... hong cho khô. 😆
Chừ thì, trong khi mấy tên này làm việc tiếp, tui chạy ra chợ mua ít thịt về nướng đây. May vẫn giữ được 5 lít Nam Kha Mộng Tửu trong cơn bão tố hôm qua. 😎
Quý vị đón chờ chương trình live karaoke tối nay của ngôi sao ca nhạc Hộ Lê rậm râu nha.

Thứ Sáu, 18 tháng 1, 2019

VỎ TÀU THUYỀN CÓ THỂ KHÂU LẠI VỚI NHAU KHÔNG


Một câu hỏi như vậy trên  một tờ báo Xuân có thể được coi là quá dớ dẩn ? Ngày nay , các tấm thép của một con tàu được gắn với nhau bằng nhiều cách hiện đại như hàn TIG, hàn MIG mà xưa kia phải hàn thủ công . Ngay các tấm vản của thuyền gỗ dân gian hiện nay cũng được nối với nhau bằng đinh bằng mộng, các khe hỡ được trét xảm kín nước, chuyện khâu buộc vỏ thuyền có vẻ như việc làm  đồ chơi trẻ con . Nhưng thực ra , công nghệ nối kết vàn thuyền vời nhau bằng dây đã tồn tại ở nước ta khá lâu , và ngày nay , vẫn cỏn dùng phổ biến tại Ấn Độ qua các phim của chương trình Discovery chiếu trên tivi nước ta . Thế giới biết tới các con thuyền khâu của ta bắt đầu từ những bản vẽ của một nhà tu hành
Từ những hình vẽ cũa một cha đạo
Cadiere vẽ mặt cắt thuyền khâu
Cadiere là linh mục Công Giáo cai quản một địa phận tỉnh Quảng Bình vào những năm 30  của thế kỷ trước . Ngoài việc chăm sóc phần hồn cho giáo dân mà phần lớn là người đi biển, ông còn dành thỉ giờ nghiên cứu phong tục, tập quán , nghề nghiệp của dân địa phương và đã trở thành một nhà dân tộc học nổi tiếng. Những bài của ông viết trên tạp chí của Viễn Đông Bác Cổ  thời bấy giờ đã cho thế giới về những làng chải, phương thức đóng thuyền bè …Và không chỉ có lời văn, ông còn mô tả công nghệ đóng thuyền với những bản vẽ có đủ mặt cắt để người đọc có thể dễ dàng hình dung . Nhìn vào hình vẽ mặt cắt như của một kỹ sư kết cấu thuyền bè ta có thể thấy cách ghép thuyền của bà con như sau . Hai tấm ván kế cận được khoan chìm những lỗ để luồn dây mây . Dây được luồn qua , siết chặt lại , được cái thanh chèn như một cái nêm làm tăng độ căng ,khiến cho hai tấm ván sát nhau, không còn khe hở . Nhiều năm trôi qua, dân ta không còn dùng công nghệ buộc dây nữa mà đã làm kín vỏ thuyền bằng những sản phẩm thiên nhiên độc đáo . Tuy vậy, có một người hoài cổ, vẫn muốn chế tạo một chiếc thuyền khâu để về trưng bày tại trường học của mình . Đó là ông John Doney ,
Công nhân Quảng Bình đang gia công
chiếc thuyền khâu theo yêu cầu của John Doney
một cựu sỹ quan hải quân Hoa Kỳ đã tham chiến tại Việt Nam. Quay trở lại vùng biển mà ông đã gắn bó trong chiến tranh, ông tiếp tục nghiên cứu  những con thuyền dân gian dọc ven bờ giải chữ S mà trước đây ông chỉ tập trung khám xét, tra hỏi và  càng say mê, yêu mến hơn những con thuyền này nên tổ chức hẳn một “Quỹ khôi phục di sản thuyền gỗ Việt Nam “ . John khệ nệ đem về bang Washington nước Mỹ nào thúng chai , thuyền nan , các loại mái chèo . Và ông cho làm hẳn một chiếc thuyền khâu tại Quãng Bình theo đúng công nghệ dân gian của cha ông ta ngày xưa .  Thật đáng tiếc , Doney đã qua đời sau một vụ tai nạn xe hơi vào đúng dịp Giáng Sinh năm 2009 nên toàn bộ chương trình về thuyền Việt Nam do ông khởi xướng bị dang dở.
Tới kho đồ cổ của một lương y   
Tại thị trấn Châu Ổ Bình Sơn Quảng Ngãi có một hiệu thuốc đông y có tên gọi
Những di vật còn sót lại của chiếc “thuyền dây” bị chết cháy
mà Lâm Dũ Xênh thu lượm , cho ta thấy rõ lỗ khoét và dây buộc  
là Bố Dy . Ngoài công việc bốc thuốc, giới văn hóa nước ta còn biết tới ông chủ Lâm Dũ Xênh như một nhà sưu tầm cổ vật có hạng , với các loại đồ gốm, tiền bạc cổ … Đặc biệt, Lâm còn sưu tấm những di vật của thuyền bè đắm , vì thị trấn náy không xa với vũng Bình Châu được coi là nghĩa địa thuyền bè. Cả một đoàn các nhà dân tộc hàng hải quốc tế do Jun Kimura cầm đầu , với lỉnh kỉnh các dụng cụ hiện đại đã tới ngôi nhà trưng bày thuyền cổ của ông Lâm để sao chụp, quét 3D những thanh gỗ cháy xám đen , được vớt lên từ một chiếc tàu gỗ cổ xưa mà vì nó buộc chằng chit  dây dợ nên bà con ngư dân gọi nó là “tàu dây” . Từ những chén bát, tiền bạc còn sót lại, các nhà nghiên cứu kết luận nó là một chiếc thuyền gỗ khâu bằng dây  của vùng Trung Đông từ thế kỷ thứ 8- thứ 10 , đã vượt biển sangTrung Hoa buôn bát đĩa .Trên đường trở về , ngang qua vùng Bình Châu Quảng Ngãi thì gặp tai nạn, thuyền cháy và chìm . Xem qua , ta thấy công nghệ “khâu thuyền” không chỉ dùng cho thuyền nhỏ đi sông mà còn dùng cho cả các tàu thuyền vượt đại dương
Có phải là thuyền của Nguyễn Trung Trực
Thuyền khâu tại Cửa Cạn Phú Quốc . Theo truyền thuyết , đó là thuyền của
người anh hùng Nguyễn Trung Trực 
 Có hai nhân vật lịch sử nổi tiếng của Việt Nam: Nguyễn Ánh – Gia Long và Nguyễn Trung Trực, mỗi người chiến đấu vì một mục đích khác nhau. Tuy nhiên cả hai có một điểm chung, khi thất thế, họ đều chạy ra Phú Quốc để lánh nạn.  Giữa năm 1783 quân Tây Sơn tiếp tục Nam tiến tấn công Nguyễn Ánh. Thế quân Tây Sơn lúc này rất mạnh, Nguyễn Ánh phải trốn chạy ở hầu khắp vùng sông nước Nam Bộ. Tuy nhiên đi đến đâu cũng bị quân Tây Sơn truy kích. Trong thế đường cùng, Nguyễn Ánh cùng tàn quân phải trốn chạy ra đảo Phú Quốc. Chính hòn đảo này đã cưu mang ông để sau này ông quay lại đất liền thu phục binh lực, đánh bại Tây Sơn, lên ngôi Hoàng Đế vào năm 1802.
Một nhân vật lịch sử nổi tiếng khác – Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực (1839 -1868), thủ lĩnh phong trào chống Pháp nửa cuối thế kỷ 19 ở Nam Bộ, lúc lâm nguy cũng đã phải chạy ra đảo Phú Quốc. Rạng sáng ngày 16/6/1868, nghĩa quân Nguyễn Trung Trực bất ngờ đánh úp đồn Kiên Giang , tiêu diệt 5 viên sỹ quan Pháp, 67 lính, thu nhiều súng đạn. Tuy nhiên sau chiến thắng này, vài ngày sau Bộ chỉ huy Pháp ở Mỹ Tho điều động lực lượng phản công. Do quân địch quá mạnh, Nguyễn Trung Trực phải rút về Hòn Chông (Kiên Lương) rồi vượt biển ra đảo Phú Quốc, đóng quân tại vùng rừng ở xã Cửa Cạn. Đến tháng 9/1868, Pháp tiếp tục điều động lực lượng hùng hậu ra đảo Phú Quốc truy đuổi nghĩa quân Nguyễn Trung Trực. Nghĩa quân đã chống cự lại quyết liệt hàng tháng trời ròng rã trên đảo. Sau khi bắt được Nguyễn Trung Trực, ngày 27/10/1868, nhà cầm quyền Pháp đã đưa ông ra hành hình tại chợ Rạch Giá. Trước khi hi sinh, ông còn làm thơ và khẳng khái tuyên bố: “Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam, thì mới hết người Nam đánh Tây” . Sau khi Nguyễn Trung Trực hi sinh, đình thờ vị anh hùng dân tộc khí phách hiên ngang này mọc lên ở hầu khắp các tỉnh miền Tây. Tại đình thờ ở vùng rừng thuộc ấp 2, xã Cửa Cạn (Phú Quốc), người dân còn xây một ngôi nhà dài để lưu giữ chiếc ghe được cho là nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đã dùng để chiến đấu . Tuy nhiên , cũng có một ý kiến khác cho là , chiếc ghe còn đang lưu giữ có thể là của Nguyễn Ánh vì giai đoạn nghĩa quân của Nguyễn Trung Trực ở trên đảo này rất ngắn . Dù ai là chủ sở hữu chiếc thuyền này, về góc độ công nghệ, ta thấy rằng đó là một chiếc thuyền khâu còn lưu lại khá hoàn chỉnh, cần được bảo dưỡng cho công tác nghiên cứu toàn diện dưới góc độ dân tộc học hàng hải . Mà công việc đó rất cần tới lý thuyết tàu thuyền, các bản vẽ 2D, 3D …như các nhà nghiên cứu nước ngoài vào nghiên cứu tại nước ta . Trong khi đó, việc nghiên cứu thuyền bè hiện nay chủ yếu được thực hiện bởi các nhà KHXH như khảo cổ, bảo tàng … thiếu vắng các kỹ sư công nghệ .Hy vọng rằng câu chuyện vào mùa Xuân này phần nào lôi kéo được các bạn trẻ trong công nghiệp đóng tàu hướng về thuyền bè dân tộc, để góp phần lưu giữ các giá trị của tổ tiên , soi sáng cho bước đi tương lai . 
ĐỖ THÁI BÌNH 

Thứ Sáu, 21 tháng 12, 2018

Tôn Ba , Tổng Giám đốc CSIC bị bắt


Tôn Ba(Sun Bo 孙波) sinh năm 1961 . Tốt nghiệp kỹ sư thiết kế và đóng tàu Học viện Đại Liên vào tháng 8/1982 . Tháng 7 năm 2007 , ông nhận bằng tiến sĩ về kết cấu tàu tại Đại học Công nghệ Đại Liên . Trước đó, ông đã là thạc sĩ , kỹ sư trưởng (cấp kỹ sư nghiên cứu) . Tại Tập đoàn CSIC (China Shipbuilding IndustryCorporation  中国船舶重工集团) , là một trong hai tạp đoàn đóng tàu của Trung Quốc, mà chúng ta thường chỉ liên hệ với tập đoàn kia là CSSC ,  ông là Tổng Giám đốc, Phó bí thư Đảng .
Ngày 17/12/2018   Ủy ban kiểm tra kỷ luật trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc tuyên bố   Tôn Ba  đã lạm dụng quyền lực của mình tại  CSIC để hưởng lợi về tài chính và nhận hối lộ. Quá trình công tác của Tôn Ba như sau : Tháng 8/1982 , tốt nghiệp thiết kế và chế tạo tàu tại Đại Liên, Tôn Ba về Xưởng Tân Đại Liên (大连造船新厂) làm việc tại Phòng Kỹ thuật  trải qua các chức vụ : Phó Phòng KT, Trưởng Phòng Kinh doanh, Phó Tổng Công Trình sư, Phó Tổng Giám đốc , Tổng Giám đốc . Tại Tổng co6mg ty Đại Liên , làm Phó Tổng giám đốc rồi lên làm Tổng Giám đốc CSIC
Tháng 12/2009
04/2012 –Phó Tổng Tập đoàn CSIC
03/2015 Tổng Giám Đốc, Phó Bí thư CSIC
Đã có nhiều thành tích đượckhen thưởng như :
1-“Tàu dầu thô 15 vạn tấn cỡ Suezmax” trị gía



1,56 triệu USD được giải nhì về công nghệ quốc gia
2- Tàu 52 nghìn tấn có miệng hầm rộng  , trị giá 2,9 triệu USD
3- “Chương trình tính hoàn công tàu dầu “ , giúp cho nhà máy tiết kiệm 5 triệu tệ mỗi năm và làm cho xưởng đạt trình độ quốc tế
4-“Hệ thông  thiết kế sơ bộ tàu” , áp dụng cho trên 30 tàu , tiế kiệm mỗi năm trên 1 triệu tệ .
Tác giả của trên 10 báo cáo kỹ thuật như “ Bàn luận về biến dạng của tàu dầu cỡ lớn” , “Phạn tích kết cấu tàu dầu cỡ lớn …” trình bày tại nhiều hội nghị trong và ngoài nước 

Chủ Nhật, 28 tháng 10, 2018

Nhật ký đi Kuala Lumpur dự hội thảo của UniKL

Ngày 21/10/2018 , bay giá rẻ Vietjet cùng Bùi Ngọc Thuận
Ngày 22/10/2018 , hội nghị khai mạc tại khách sạn Premiera
Ngày 23/10/2018 , đi thăm xưởng đóng tàu Destini
Ngày 24/10/2018 ,bay về

Những chuyện lặt vặt  :
Chuyện ăn uống .
Ngày 21 Ăn tại sân bay , Bình và Thuận



Uống tại sân bay 
Ăn tối 21 với cả Quân
Ngày 22 , ăn sáng tại khách sạn Premiera
Ăn tối

Thứ Năm, 30 tháng 8, 2018

Nhật ký hành trình Mỹ du thang 09 năm 2018

Khởi hành từ Sài Gòn lúc 10 giờ đem 23'08 cho chuyến bay Eva . Tơi Đài Bắc lúc 6 giờ sáng.

Chủ Nhật, 17 tháng 6, 2018

Lý thuyết tàu thuyền dùng cho dân tộc học hàng hải

Để tham khảo , chúng ta xem clip sau đây trình bày bài học về lý thuyết tàu đầu tiên cho sinh viên khoa đóng tàu . Chúng ta chỉ xem để tham khảo

Chủ Nhật, 18 tháng 3, 2018

Thảo luận với Phạm Hoàng Quân

Bài Văn hóa biển qua thuyền cổ đăng trên TTCT ngày 26/01/2012

TTCT - Tồn tại trong bảy thế kỷ, những sử liệu hiếm hoi cho thấy người dân nước ta, trong thời đại vương quốc Phù Nam, đã sử dụng thuyền bè, thuyền chèo và loại thuyền ưu việt hàng đầu đương thời là thuyền buồm.

Họ đi trước và trước rất sớm so với các nước trong khu vực Đông Nam Á và Trung Hoa trong tiến trình văn minh dựa trên sự phân kỳ lịch sử lấy công cụ giao thông làm tiêu chuẩn.
sZKxAnQZ.jpg
Tạo thuyền theo dáng cá với hai con mắt ở mũi thuyền từ thời Phù Nam vẫn còn thấy ở ghe thuyền cư dân ven biển ngày nay - Ảnh: H.T.V.
Vương quốc Phù Nam tồn tại từ thế kỷ 1 đến giữa thế kỷ 7 trên địa bàn gồm cả miền tây nam nước ta hiện nay và rộng hơn. Trước khi nhà khảo cổ L.Malleret phát hiện nền văn hóa Óc Eo (1944), nhiều học giả người Pháp như E.Aymonier, P.Pelliot, G.Coedès… đã nghiên cứu và phác thảo mô hình lịch sử Phù Nam khá hoàn chỉnh. Theo đó, người ta biết được một vương quốc Phù Nam trong không gian văn hóa Ấn Độ, hoạt động mạnh trên vùng biển Đông Nam Á, quan hệ hải thương đến tận La Mã.
Với vị trí ở vào khoảng giữa của tuyến đường biển từ Ấn Độ đến Trung Hoa, Phù Nam trở thành nơi trung chuyển/giao lưu hàng hóa và văn hóa trong khu vực. Cũng từ nơi này, người Trung Hoa biết đến những cường quốc trên biển và những xứ sở văn minh khác.
Những cuộc khai quật khảo cổ sau Óc Eo ngày càng mở rộng với nhiều địa điểm trên khắp đồng bằng sông Cửu Long đã củng cố và định hình cho lịch sử và văn minh Phù Nam. Nhiều hiện vật có độ tuổi trong khoảng thế kỷ 3-5 đã phản ánh trình độ kỹ thuật công nghệ của người Phù Nam khá cao.
Kỹ thuật đóng thuyền đáng nể
Dùng trúc một lóng làm thuyền
Phương tiện giao thông trên nước sơ khởi là chiếc bè, khi các mô hình thuyền chèo và thuyền buồm đạt đến độ hoàn hảo thì chiếc bè vẫn tồn tại trong địa hình/ môi trường tương thích. Chiếc bè trong sinh hoạt của một bộ phận cư dân sông nước Phù Nam là điều quen thuộc, nhưng một câu trong sách Hình dạng cây cỏ phương Nam của người thời Tấn (265-419) là Kê Hàm có thể đem đến sự ngạc nhiên.
Kê Hàm viết: “Ở Phù Nam có loại trúc vân khâu một lóng làm được thuyền” [Vân khâu trúc nhất tiết vi thuyền, xuất Phù Nam]. Hiện chưa biết tên gọi bản địa của loại “trúc vân khâu” này, cũng không biết nó còn hay đã tuyệt chủng, nhưng trúc một lóng mà làm được thuyền bè thì dữ dằn quá cỡ.
Trong số hiện vật khai quật ở di tích Nền Chùa (Tàkev) Kiên Giang, miếng đồng khắc họa hình con thuyền đáng phải lưu ý. Nét khắc họa mẫu thuyền buồm này khá độc đáo, kết cấu khung vững chắc, dáng mạnh. Khảo tả về hình thuyền này, các nhà khảo cổ cho rằng là loại thuyền một cột buồm, tuy nhiên cũng có thể phỏng định đây là thuyền ba cột buồm.
Trên đại thể, mẫu thuyền này khá giống thuyền buồm chữ nhật ngang của thương nhân La Mã sử dụng từ trước Công nguyên, và cũng giống thuyền buồm chữ nhật đứng mà cướp biển Địa Trung Hải sử dụng trong khoảng thế kỷ 9-13. Phù Nam với thương cảng Óc Eo là nơi giao lưu hàng hóa nhiều vùng nên đối với miếng đồng khắc hình thuyền nói trên có thể phản ánh mẫu thuyền bản địa.
Thuyền buồm là phương tiện hàng hải ưu việt bậc nhất thời ấy, người Trung Hoa đến khoảng thế kỷ 8 (Đường) mới thiết kế được thuyền buồm đi biển. Các loại cổ văn tự (đại triện, tiểu triện, kim văn) từ đời Tần trở về trước không có chữ Phàm [buồm], quyển từ điển đầu tiên Thuyết văn giải tự (121, Đông Hán) cũng chưa có chữ Phàm. Có lẽ người Trung Hoa chế ra chữ Phàm theo nhu cầu chuyển tải ngôn ngữ sau khi trông thấy thuyền buồm từ phương Nam đến.
Vào thời Tam quốc (thế kỷ 3), ngoài ghi chép về Phù Nam của sứ giả Khang Thái và Chu Ứng còn có ghi chép của Vạn Chấn. Trong Những vật kỳ lạ ở Nam Châu do Thái Bình ngự lãm dẫn (983), Vạn Chấn viết: “Người ở vùng biển Tây Nam gọi thuyền là bạc [thuyền lớn], loại lớn dài hơn 20 trượng, độ cao trên mặt nước 2-3 trượng, nhìn xa như tòa lầu, chở sáu, bảy trăm người, hàng hóa cả vạn hộc”.
Vạn Chấn cũng mô tả khá kỹ về loại thuyền có bốn cột buồm với những cánh buồm hình thoi được thiết kế không thẳng hàng nhằm lợi dụng hết sức đẩy của gió. Thuyền này dài hơn 40m, tải trọng tính chung người và hàng hóa khoảng trên dưới 400 tấn (một trượng thời Tam quốc tương đương 2,37m, một hộc tương đương 35kg). Đoạn văn này Vạn Chấn viết về các nước ở vùng biển phía tây nam mà chủ đạo là về Phù Nam, một vương quốc nổi bật đang giữ vai trò tông chủ (nước có nhiều thuộc quốc thần phục) trong khu vực…
Trong Truyện Phù Nam, Khang Thái lại viết về loại thuyền chèo cũng khá lớn, được sách Thái Bình ngự lãm chép lại: “Nước Phù Nam đốn cây làm thuyền, dài 12 tầm, rộng 6 thước, đầu đuôi giống như cá, những nơi nhô ra dùng lá sắt bao bọc trang trí. Thuyền lớn chở trăm người, người điều khiển cầm mái chèo dài hoặc mái chèo ngắn hoặc sào, từ đầu thuyền đến cuối thuyền bố trí 50 người hoặc 42 người, tùy theo thuyền lớn nhỏ. Người đứng cầm mái chèo dài, người ngồi cầm mái chèo ngắn, gặp chỗ nước cạn thì dùng sào, các tay chèo cầm lên, tiếng khua nhịp nhàng như một”.
P.Pelliot đã từng khảo chứng đoạn văn này và có lời chú về nó rằng “8 thước = 1 tầm , dài 12 tầm tức 96 thước. Đại khái, thước thời Ngô tương đương thước thời Hán, tức bằng từ 23-25cm. Như vậy người Phù Nam dùng thuyền chèo có chiều dài từ 22-24m”.
Ghi chép này của Khang Thái cũng được sử nhà Nam Tề (479-502) trích dẫn: “Thuyền của người Phù Nam dài 8-9 trượng, chỗ rộng nhất 7-8 thước, đầu đuôi giống như cá”. Theo cách chép của sử Nam Tề thì thuyền này có chiều dài từ 20-22m, nơi rộng nhất khoảng 1,75-2m.
Tổng hợp hai cách trích lục đoạn văn của Khang Thái mô tả thuyền chèo Phù Nam vào thế kỷ 3 cho thấy kỹ thuật đóng thuyền khá cao, có chi tiết cho thấy việc dùng lá sắt để ràng bọc những tụ điểm dễ bung rời. Điểm này, ngoài thông tin về cách xử lý kết cấu thuyền gỗ nhằm vào độ bền vững còn nói đến kỹ thuật luyện kim; cự ly gần 1m cho các tay chèo là khá hợp lý, lại thiết kế hai loại mái chèo dài và ngắn, phân bố tay chèo cao thấp, tận dụng không gian lòng thuyền.
Tạo thuyền theo dáng cá là điểm rất đáng chú ý, mô phỏng này có thể xuất phát từ tâm thức hướng đến tốc độ và sự an toàn dựa trên một thực thể sống nhanh nhẹn và tự nhiên trong môi trường nước. Thân thuyền giống hình dạng một con cá lớn có hai mắt, ngày nay vẫn có thể thấy trên các loại ghe thuyền của cư dân ven biển từ suốt dãy bờ biển miền Trung cho đến khắp miền Nam nước ta.
Thương hải sầm uất
Sử nhà Lương (502-557) chép về Phù Nam khá kỹ, trong có đoạn “[Vua Phù Nam là] Phạm Man mạnh mẽ và mưu lược, thường đem quân đi đánh các nước bên cạnh khiến các nước này phải thần phục, tự xưng là Phù Nam đại vương. Lại đóng thuyền lớn đưa quân đi khắp cùng Trướng Hải, đánh các xứ Khuất Đô Côn, Cửu Trĩ, Điển Tôn, cộng hơn 10 nước, mở đất đai năm sáu ngàn dặm. Sau đánh nước Kim Lân, Man mắc bệnh giữa chừng, sai con là Kim Sanh thay”.
Trích đoạn này cho thấy một phần nguyên nhân và mục đích của vấn đề xuất hiện thuyền cỡ lớn ở Phù Nam… Phạm Man đem quân thuyền đi khắp cùng Trướng Hải, vậy là đi bao xa? Ông Hứa Vân Tiều - một chuyên gia cổ sử Đông Nam Á, người sáng lập Nam Dương Học Báo (Singapore) - dựa vào trứ tác của Ya’Kubi (người Arabia hồi thế kỷ 9) cho biết từ xưa người Arabia gọi Trướng Hải là Cankhay, và mô tả hải trình từ La Mã đến Trung Hoa phải qua bảy biển lớn, Cankhay là biển cuối cùng.
Nói như vậy thì Cankhay gồm trọn vùng biển Đông Nam Á và biển Đông Việt Nam ngày nay. Các địa danh như Khuất Đô Côn, ông Hứa cho ứng với Kuala (phiên âm từ tiếng Java) - một cảng biển trên bán đảo Mã Lai; Cửu Trĩ - ứng với Coli (Kuantan) trên bán đảo Mã Lai; Điển Tôn - ứng với vùng Tenasserim (nam Myanmar) tiếp nối dãy đất Kra (bắc bán đảo Mã Lai)…
Các địa danh này với phạm vi đất đai hơn ba ngàn cây số cho thấy Phạm Man như là một hiện tượng khá sớm đã chủ trương dùng hải quân để kiểm soát vùng biển và khai thác các thuộc địa quanh vùng Đông Nam Á…
Các hoạt động thương mại và ngoại giao thông qua đường biển từ vùng đất phía nam nước ta theo hướng tây đến Thiên Trúc (Ấn Độ) hoặc theo hướng đông bắc đến Trung Hoa cũng được nói đến trong những giai đoạn tiếp theo, nhất là vào đời vua Jayavarman (khoảng 470-514), hải cảng Óc Eo thuyền bè tấp nập với hàng hóa đủ loại, từ nhu yếu phẩm đến các loại xa xỉ vàng bạc, ngọc thạch, pha lê từ bốn phương tụ tán.
“Thời đại Phù Nam” như cách gọi của Cambridge trong Lịch sử Đông Nam Á để nói về một vương quốc thống trị biển cả đã qua đi, hay nền “văn hóa Óc Eo” trăm ngàn hiện vật mà ngày nay ta còn thấy, cho thấy địa vị và tầm quan trọng của đại dương và khả năng chế ngự đại dương của người nước ta. Đó cũng là những minh chứng có từ rất sớm cho truyền thống về một nền văn hóa biển vẫn âm thầm tồn tại.
BÀN LUẬN 
1/ "Thuyền buồm là phương tiện hàng hải ưu việt bậc nhất thời ấy, người Trung Hoa đến khoảng thế kỷ 8 (Đường) mới thiết kế được thuyền buồm đi biển" - Không đúng ! "南州異物志" (Nán zhōu yìwù zhì -Nam Châu dị vật chí " của 萬震 Vạn Chấn - thời Hán là tác phẩm văn học đầu tiên của TQ đã nói về buồm . 
2/Di chỉ Nền Chùa thuộc xã Tân Hội, huyện Tân Hiệp: phát hiện di tích cư trú (nhiều cột gỗ, sàn gỗ, đồ gốm, lớp tham tro, trái cây cổ…), di tích kiến trúc (nền móng công trình bằng đá, dài 30m, rộng 29m), di tích mộ táng và nhiều hiện vật mộ táng (than xương, mảnh gốm, đá quý, vàng lá có chạm vạch hình, đặc biệt là hạt lúa cổ), di tích đường nước cổ. Tại Xẻo Lúa và Xẻo Lá (xã Động Thạnh, huyện An Biên), tìm thấy thuyền độc mộc dài 6,34 mét, rộng 1,20 mét và sàn gỗ mỗi cạnh rộng 2 mét. Tại ngọn rạch Tuần Thơm (xã Hòa Tiến, huyện Vĩnh Thuận), tìm thấy thuyền dài 13,5 mét, rộng 6 mét, bằng gỗ ghép, kết bằng dây mây.
3/Mái chèo dài (oar/aviron/Весло́/桨jiǎng/tưởng) , mái chèo ngắn, dầm chèo (paddle/pagaie/ ); chèo nụ (scull/橹棹lǔzhao/lỗ trạo)
4/Phù Nam  扶南 (Funan)